Honderd dagen na de olieramp is hun leven verwoest

Honderd dagen geleden bereidde winkeluitbater Cherie Pete zich voor op een drukke zomer als ijsjesverkoper. Lokaal politicus Billy Nungesser stond op het punt te trouwen. En milieuactivist Enid Sisskin had net zijn speech geschreven over het gevaar van olieboringen voor de kust. En toen ontplofte het boorplatform Deepwater Horizon in de Golf van Mexico.

De olieramp is veel meer dan een drama voor het milieu. Het leven van de kustbewoners in de Golf van Mexico veranderde in enkele seconden tijd voorgoed. Cherie Pete zit nu de hele dag te piekeren over haar zaak uit vrees dat de visindustrie dit drama niet zal overleven. Billy Nungesser stelde zijn huwelijk voor onbepaalde tijd uit, aangezien hij de ganse dag moet vergaderen over de aanpak van de olieramp. En Enid Sisskin heeft een nieuwe speech geschreven over olieboringen, maar dit keer luistert zijn publiek aandachtig.

Zo zijn er nog talloze mensen wiens leven door elkaar werd gegooid door de olieramp. Aangezien het niet altijd over de blunders van BP hoeft te gaan, brengen we voor één keer hun verhaal.

De restaurantuitbaters
Honderd dagen geleden gingen de zaken onverwacht goed in het visrestaurant Barrios in Golden Meadow. Door de vastentijd lieten vele gelovigen rood vlees immers links liggen en dus gaven ze de voorkeur aan een visgerecht. Mensen stonden in lange rijen aan te schuiven voor krab, garnalen, vis en ander zeevoedsel waar de Golf van Mexico rijk aan is. Alicia en Thomas Barrios geloofden dat ze eindelijk een bloeiende zaak uit de grond hadden gestampt na een pak moeilijke jaren.

"We vroegen ons af, 'Als de zaken nu al zo goed gaan, wat gaan we deze zomer dan meemaken'", zegt Alicia. "We verdienden meer geld dan ooit tevoren in ons leven." Ze begonnen hun restaurant prompt te vernieuwen. Maar dan explodeerde het olieplatform en begon de ellende voor het koppel. "Zowat de helft van onze klanten waren toeristen en zij bleven meteen weg na de ramp. Vervolgens werd het moeilijker om zeevoedsel te vinden, de prijzen gingen omhoog en mensen durfden er niet meer van eten."

Thomas Barrios moest zijn zaak al verlaten om in opdracht van BP de kusten schoon te maken. Alicia heeft al twee mensen ontslagen omdat ze de loonlast niet meer kan dragen. Ze overweegt het menu van haar zaak te veranderen als de visprijzen zo hoog blijven. "Ik denk dat we pasta en hamburgers zullen moeten serveren", zegt ze. "Maar ik ben bang om te investeren in een nieuw menu en uithangbord. Om eerlijk te zijn hadden we de deuren al moeten sluiten zonder de vergoeding van BP."

De snackshop-uitbaters
Honderd dagen geleden hadden Cherie Pete en haar echtgenoot hun handen vol met een lange rij klanten in hun snackshop. Cherie bouwde het kleine winkeltje in Venice met haar spaargeld. Aangezien iedereen in het dorp haar 'Maw' noemde besloot ze haar zaak 'Maw's Sandwich and Snack Shop' te dopen. Vorig jaar ging haar zaak eindelijk open en al vlug had ze een trouwe groep vaste klanten. Daar kwamen ook inwoners van New Orleans bij die in buurt kwamen vissen.

"Plots komen ze niet meer", zegt Cherie. Haar zaak draait nog steeds, zelf werkt ze nog altijd  veertien uur per dag. Maar haar clienteel bestaat haast uitsluitend uit mensen die de olie komen opruimen. "We zien mensen uit het hele land, maar het zijn geen vrolijke ontmoetingen. Ze komen hier om te werken. Het is geen opwindende dag op het werk meer, het is een doodgewone werkdag." Bovendien vreest ze dat haar zaak zal instorten als de schoonmaakploegen weg zijn. "Ik ben bang dat we hieraan tenonder zullen gaan. Ik weet niet wanneer het gaat gebeuren. Misschien vandaag, misschien morgen of misschien over vijf jaar."

De vissers
Honderd dagen geleden zat Darlene Kimball langs de kade te wachten op klanten die honderden kilo's garnalen van de boten zouden kopen om ze in grote met ijs bedekte kisten te laden. Nu is de kade leeg en de enige boten die ze ziet zijn die van BP, die de olie proberen op te ruimen. De familie van Kimball zit al sinds 1930 in de visindustrie van Mississippi. Zelf wou ze ook niets liever doen. Maar onlangs moest Darlene het onverwachte doen: een cv schrijven om een andere job te zoeken.

"Alles is anders. Vroeger had ik een snel leven, nu heb ik niets meer", zegt Kimball. Ze mist de roep van vissers die haar hun laatste vangst tonen, het gekibbel van toeristen die eeuwig willen afdingen op de prijs die de kapitein hen aanbiedt, en het geschreeuw van zeemeeuwen die rond de boten in de haven cirkelen. "Alles waar mijn vader en grootvader voor gewerkt hebben, is verloren."

De activist
Honderd dagen geleden bladerde milieuactivist Enid Sisskin door allerlei gegevens over olielekken. Ze was bezig aan een lezing over de gevaren van olieboringen voor de kust. Plots ontplofte het olieplatform en werd haar onderwerp razend actueel. Ze besloot helemaal vanaf nul te herbeginnen. Maar ze vindt weinig redenen om verheugd te zijn. "Mijn maag ligt al weken in de knoop. Ik ben bang voor de toekomst. Gaan we ooit nog terugkeren? Zal het water ooit terug schoon zijn? Zullen we hier nog zeevogels zien? En zullen we toeristen kunnen verwelkomen zonder dat ze bang moeten zijn om te zwemmen of vis te eten?"

De agenda van Sisskin is intussen ontzettend druk geworden. Ze geeft les en gaat lezingen geven over de olieramp. Maar één ding zegt ze in geen enkele speech: 'Heb ik dit niet voorspeld?' "Dit is iets wat ik nooit had willen vertellen. Ja, ik heb gelijk gekregen, maar wat een gruwelijke manier om gelijk te krijgen."

De reisoperator
Honderd dagen geleden was Frank Besson het geld aan het tellen dat hij verdiend had met zijn reisimperium op Grand Isle. Al tientallen jaren komen toeristen massaal naar die kuststrook. Zijn vader opende er een souvenirshop en Frank voegde er een bar en een restaurant aan toe. Op een succesvolle dag verdiende hij liefst 1.600 dollar. Al die rijkom is inmiddels ingestort door de olieramp. Het restaurant heeft de boeken neergelegd, de bar opent enkel in de late uurtjes voor een handvol klanten. En de rest van de dag zit Besson in zijn souvenirshop de tijd te doden met een film op een minuscuul tv-toestel.

Zijn zaak is enkel nog open omdat BP twee van zijn huizen huurt en hem een contract in de cateringsector gaf na het sluiten van zijn restaurant. Besson gelooft wel dat hij zijn restaurant ooit weer zal kunnen openen, maar nu zit hij vooral te hopen op één ding: een storm. "Met slecht weer zal dat vuile goedje zich misschien verspreiden of wegvloeien. Ik had nooit gedacht dat ik hier nog om zou smeken." Tropische stormen richtten in het verleden immers enkel veel schade aan in de regio...

De lokale politicus
Honderd dagen geleden zat Billy Nungesser naar plannen te staren voor de heropbouw van brandweerstations, scholen en gemeenschapscentra die in 2005 vernield werden door orkaan Katrina. Persoonlijk was hij zijn langverwachte huwelijk aan het plannen. Door Katrina moest hij dat huwelijk immers uitstellen. Nu gooide de olieramp opnieuw roet in het eten. De hele dag voert hij discussies met andere politici en vertegenwoordigers van BP. Daarnaast moet hij tal van persconferenties geven of in een informatief tv-programma verschijnen.

De heropbouw van de brandweerstations, scholen en gemeenschapscentra ligt voor onbepaalde duur stil. Zijn moeder heeft hij in al die maanden twee keer gezien, terwijl ze vlakbij woont. En zijn huwelijk is opnieuw op de lange baan geschoven, tot zijn leven iets rustiger geworden is. Tot dan moet hij een oorlog voeren. Zo omschrijft hij zijn strijd tegen BP, de federale regering en de olie.

"Na honderd dagen kan ik je niet in de ogen kijken en zeggen wie hier de leiding heeft", zegt hij. "Met deze ploeg zou ik niet ten oorlog willen trekken. Het is triest te bedenken dat heel wat moerassen en dieren hadden kunnen worden gered als de federale regering en BP gewoon even naar de lokale bevolking hadden geluisterd."

De priester
Honderd dagen geleden probeerde priester Mike Tran zijn schapen te gidsen. Toen hij in 2005 aankwam op Grand Isle dacht hij naar de saaiste parochie van het land te zijn gestuurd. Tot orkaan Katrina passeerde en gelovigen de storm voor hun problemen begonnen te vervloeken. Het olielek plaatste Tran voor een nieuwe uitdaging. Sinds de olieramp komt nog amper de helft van zijn vaste bezoekers naar de kerk op zondag. Wekelijks haalt hij tot duizend euro minder donaties binnen. Omgekeerd komen steeds meer mensen in de kerk smeken om voedsel en geld.

De dag na de ontploffing op Deepwater Horizon hield Tran een plechtigheid om de elf dodelijke slachtoffers onder de arbeiders van BP te herdenken. De meeste leden van zijn parochie hadden het nieuws toen nog niet eens vernomen. De voorbije drie maanden vreesden ze echter voor hun leven. "Ze zijn bang. Ze willen werken zonder afhankelijk te zijn van de goodwill van een bedrijf. Ze wilen de stad kunnen verlaten om hun familie te bezoeken. Ze hadden een zorgeloos leven, omdat ze wisten dat de Golf in hun behoeften kon voorzien."

Iedereen heeft te lijden onder olieramp. Van de ooit succesvolle zaakuitbater tot de arme arbeider die het voordien al niet breed had. Geen wonder dat het dichten van het olielek voor geen vreugde zorgde bij de kustbewoners van de Golf. Het onheil was geschied. Honderd dagen later heeft de olie hun hele leven veranderd. En in de meeste gevallen waarschijnlijk voor altijd. (gb)