Helft rechters in Golf van Mexico in zee met oliesector

Er stelt zich een enorm probleem bij de juridische afhandeling van de olieramp in de Golf van Mexico. Van de rechters die in principe in Louisiana, Mississippi, Alabama, Florida en Texas de schadeclaims moeten behandelen blijken er meer dan de helft banden te hebben met de oliesector heeft het persbureau Associated Press uitgezocht.

37 van de 64 rechters die in de vier tot nu getroffen staten in aanmerking komen om rechtszaken voor te zitten in verband met de olieramp hebben links met de olie-, gas- en energiesector blijkt uit hun belastingsaangiften. Sommigen hebben veel aandelen in oliebedrijven (en ook in BP, Transocean en Halliburton), sommigen zijn mede-eigenaar van oliebronnen en er zijn er zelfs die op de payroll staan van oliebedrijven: ze worden door hen ingeschakeld om te spreken op congressen en dergelijke.

Superrechter
Het gerecht zal straks in die staten overspoeld worden door schadeclaims, ondermeer van mensen die BP, Transocean en Halliburton willen aanpakken voor geleden schade en compensatie. Onder hen veel vissers maar ook bedrijven en werknemers uit de toeristische sector. De inzet loopt in de tientallen miljarden.

Binnenkort gaat in Washington een team van juridische experts bekijken of het geen optie is al de zaken te bundelen en door één rechter te laten voorzitten in plaats van de zaken te laten behandelen door een rechter in het district waar de klachten zijn neergelegd.

Eén van de rechters is zelfs lid van de Houston Petroleum Club, een "exclusive, handsome club of, and for, men of the oil industry". Districtrechter William Barbour Jr. (Mississippi) heeft finaciële banden met maar liefst 30 bedrijven uit de oliesector.

Conclusies getrokken
Een aantal rechters heeft al conclusies getrokken. U.S. District Judge Mary Ann Vial Lemmon uit New Orleans heeft BP-aandelen en gaf al begin mij aan de griffie opdracht haar geen zaken toe te wijzen die met de olieramp te maken hebben. U.S. District Judge Carl Barbier, ook uit New Orleans, heeft zijn aandelen verkocht liet hij vrijdag weten. Barbier heeft nu al een 20-tal claims die hij moet behandelen en hij is één van de kanshebbers mocht Washington beslissen de zaken te bundelen en één superrechter aan te duiden.

U.S. District Judge Eldon Fallon heeft zichzelf ook onbeschikbaar gemaakt voor olieramp-gerelateerde zaken, zijn schoonzoon vertegenwoordigt immers een aantal vissers die schadevergoedingen willen.

Kwestie van interpretatie
In principe mogen rechters geen zaken voorzitten waarbij ze direct financiële belangen hebben, zegt Charles Geyh van Indiana University die zich met de problematiek bezighoudt. "Maar wat dat juist betekent, staat nergens geschreven. Dat is een kwestie van interpretatie."

De voorkeur van BP
BP is alvast voorstander om de zaken te bundelen en één supperrechter te benoemen. Het bedrijf heeft zelfs al laten weten wie dat moet zijn: rechter Lynn Hughes uit Houston. BP kent Hughes. Hij is de afgelopen twee jaar verschillende keren ingezet op uitnodiging van BP als "distinguished lecturer" om te praten over ethische kwesties op congressen van de American Association of Petroleum Geologists. Ondermeer in Kaapstad in Zuid-Afrika.

Hughes wordt daar officieel niet voor betaald, maar ze krijgt wel onkostenvergoedingen voor reiskosten, maaltijden en logement. De American Association of Petroleum Geologists (AAPG) is een officieel een "non-profitorganisatie die zich toelegt op het verspreiden en uitwisselen van aardwetenschappelijke  kennis uit de exploratie". De meer dan 30.000 leden zijn quasi allemaal werkzaam in de oliesector en in de praktijk is de AAPG een organisatie die zich de jongste tien jaar vooral heeft toegelegd op het verkondigen van het standpunt dat de opwarming van de Aarde niet aangetoond is en zeker niks met fossiele brandstoffen te maken heeft.

"Een erg ethisch persoon"
"We kunnen begrijpen dat men zich momenteel afvraagt of Hughes wel de geschikte kandidaat is", zeggen ze bij de AAPG, "maar we schakelen rechter Hughes in om te spreken over ethische kwesties en hij is een erg ethisch persoon."

Geen probleem dus, en dat vindt Hughes zelf ook. Hij geeft toe verschillende financiële belangen te hebben in olie en gas, "maar niet specifiek in BP".

Scott Weinstein, een advocaat wiens firma verschillende vissers en toeristische bedrijven vertegenwoordigt, ziet ook een probleem in de locatie: volgens hem wil BP een proces in Texas omdat de jury makkelijker zal zijn wegens niet zo hard getroffen dan in andere staten door deze ramp. Stuart Smith, een andere advocaat uit Florida is directer: "BP zal in Texas een proces tussen vrienden kunnen voeren."

Rechter uit New York
Een groep van advocaten is ondertussen met een ander idee op de proppen gekomen: een superrechter importeren uit bijvoorbeeld New York, iemand met veel ervaring in milieuzaken, die het proces zou voorzitten in Louisiana, de ground zero van deze ramp.

Iemand als rechter Shira Scheindlin, die een minnelijke schikking kon bereiken in een proces van 200 slachtoffers en een aantal oliebedrijven (waaronder BP) in een zaak rond het toxische MTBE dat in drinkwater was beland. Ze heeft geen financiële belangen in olie en gas volgens haar aangifte. (mvl)