"Smeltend poolijs veroorzaakt strengere winters"

Op het eerste gezicht klinkt het wat vreemd, maar het smeltende noordpoolijs kan onze winters heel wat strenger maken. Dat zeggen twee Amerikaanse klimaatwetenschappers.

Het smeltende noordpoolijs kan een domino-effect teweegbrengen in het noordelijke halfrond, verklaren Charles Greene en Bruce Monger van de Cornell-universiteit in het jongste nummer van het vakblad Oceanography. Doordat het ijs smelt, een gevolg van de klimaatwijziging, wordt minder zonlicht teruggekaatst. Het donkere oceaanoppervlakte wordt dus groter en absorbeert nog meer zon en dus nog meer warmte in de zomer.

Dat teveel aan warmte komt vooral tijdens de herfst in de atmosfeer. Daardoor gaat de luchtdruk tussen de Noordpool en de middelbare breedtegraden omlaag. En dat - het laatste dominosteentje - verzwakt de wind die normaal de noordpoolkoude boven de poolcirkel houdt.

De invasie van koude noordpoollucht in onze contreien kent een natuurlijke schommeling, de zogeheten Arctische Oscillatie (AO). Maar het smelten van al dat ijs verstoort die schommeling, zegt Charles Greene. "We zijn het klimaatsysteem aan het veranderen, vooral in het noordpoolgebied, en dat verhoogt de kansen van negatieve AO-voorwaarden, die de invasie van koude lucht en strenge winters bevorderen." Zowel Europa als het oostelijke deel van de VS hebben er de laatste jaren enkele strenge winters op zitten, merkt Greene in dat verband op.

Een andere Amerikaanse klimaatwetenschapper, James Overland van de Amerikaanse klimaatdienst NOAA, wees er twee jaar geleden al op dat de veranderende luchtdruk in het noordpoolgebied onze winters heel wat kouder kan maken.