Extreme droogte in Hoorn van Afrika gelinkt aan El Niño

De extreme droogte die Oost-Afrika momenteel teistert, houdt verband met de koude fase van El Niño die tot mei van dit jaar in de Stille Oceaan heerste. Het verband is niet ongewoon en bestond zo'n 20.000 jaar geleden al, maar de regio kent de laatste 3.000 jaar een minder stabiel klimaat, zo blijkt uit onderzoek waaraan onder meer UGent-professor Dirk Verschuren meewerkte. De bevindingen bevestigen de groeiende consensus dat verdere opwarming van de aarde de bestaande neerslagpatronen zal beïnvloeden, meldt de Gentse universiteit.

Onderzoekers uit België, Nederland, Duitsland, Zwitserland en de VS onderzochten de modder op de bodem van Lake Challa, een kratermeer aan de voet van de Kilimanjaro in Tanzania. "De bodem vertoont er sedimentlagen die per jaar variëren in kleur en dikte. Door de dikte van de lagen te vergelijken met de temperatuur van de Stille Oceaan over de voorbije 150 jaar, bleek het verband tussen de catastrofale droogte die momenteel grote gebieden van Kenia, Ethiopië, Djibouti en Somalië treft, en de koude (La Niña) fases van het El Niño - Southern Oscillation (ENSO) effect", zegt de Gentse universiteit in een persbericht.
 
La Niña
De huidige droogte in de Hoorn van Afrika houdt volgens de onderzoekers verband met de La Niña-fase die zich tussen juni 2010 en mei 2011 in de Stille Oceaan voordeed. "Tijdens een La Niña-fase valt er weinig regen en waait het fel over Lake Challa. Tijdens El Niño daarentegen regent het er vaak en waait de wind zwak, wat in dunne lagen lichtgekleurd sediment resulteert. Op basis van deze gegevens konden de wetenschappers variaties in de hoeveelheid neerslag in Oost-Afrika reconstrueren tot in de Laatste IJstijd ongeveer 20.000 jaar geleden."
 
Vaker voorkomen
De nieuwe resultaten tonen aan dat ook op de korte tijdschalen van het El Niño fenomeen, het huidig Oost-Afrikaans klimaat een grotere variatie vertoont van neerslag en droogte. "De onderzoeksresultaten sluiten ook aan bij computermodellen die het klimaat in Oost-Afrika simuleren in functie van het broeikaseffect. Wanneer het klimaat opwarmt houdt de atmosfeer meer vocht vast. Er zal in de regio dus wellicht meer regen vallen dan nu het geval is, maar de regenval zal vaker afgewisseld worden met periodes van extreme droogte zoals die zich nu voordoen", aldus de onderzoekers. De studie wordt op 5 augustus in het tijdschrift Science gepubliceerd. (belga/adb)