Klimaatverandering heeft nu al invloed op voedselprijzen

Aan angstwekkende voorspellingen over de invloed van de klimaatverandering op de landbouw wereldwijd is er geen gebrek: tientallen studies voorspellen droogte, vernielde landbouwgrond en overstromingen. Maar een nieuwe Amerikaanse studie toont dat de invloed van klimaatverandering nu al voelbaar is. Welkom in de toekomst.

De voedselprijzen zijn dit jaar gestegen naar nieuwe recordhoogtes en hebben de onlusten in het Midden-Oosten en Afrika aangezwengeld. Uit een studie van de University of Columbia en de Stanford University in Californië blijkt dat de hogere temperaturen daarin een rol speelden. Die leiden tot dehydratatie, bemoeilijken de bestuiving en remmen fotosynthese af. De dalende oogsten dragen uiteraard bij aan hogere voedselprijzen.

Nú mee leren omgaan
"Iedereen denkt over de klimaatverandering als iets in de toekomst", zegt David Lobell, landbouwwetenschapper aan de Standford University. "Maar het is niet iets waarop we moeten wachten. Het is iets waarmee we nu meteen moeten leren omgaan."

Lobell en zijn collega's analyseerden de oogsten van maïs, rijst, tarwe en soja tussen 1980 en 2008. De vier gewassen maken samen 75 procent uit van alle calorieën die wereldwijd geconsumeerd worden. Via computermodellen werden simulaties gemaakt van de oogsten indien de temperatuur gelijk was gebleven.

De resultaten zijn indrukwekkend: de oogsten van maïs en tarwe zijn respectievelijk gemiddeld met 3,8 en 5,5 procent gedaald ten opzichte van de simulatie zonder temperatuursverandering. Maar dat gemiddelde verbergt grote schommelingen tussen de verschillende regio's. Rusland is bijvoorbeeld 15 procent van zijn potentiële oogst verloren, en ook Brazilië, Mexico en Italië verloren meer dan het gemiddelde. De oogsten van soja en rijst daalden in sommige regio's, maar die daling werd gecompenseerd door een stijging elders.

Weinig invloed van neerslag
De onderzoekers zijn verrast door de grote invloed van de temperatuurstijging op de oogsten. Verrassend genoeg heeft neerslag een minder grote invloed. Een temperatuurstijging met 1 procent leidt in lager gelegen landen tot een vermindering van de oogst met 10 procent.

De wetenschappers willen nu vooral onderzoek doen naar manieren waarop landbouwers zich kunnen aanpassen aan de snel veranderende temperaturen. Kennis daarover is hoognodig, zeggen ze, want de wereldbevolking blijft in een razend tempo groeien, en de oogsten groeien niet in hetzelfde tempo, waardoor de voedselprijzen zullen blijven stijgen. (ips/adb)