Scholen in Sri Lanka nemen rampen op in lessenpakket

Natuurrampen treffen altijd die volkeren die er het minst tegen bestand zijn. Dat lijkt haast een gouden regel die op zowat iedere ramp toepasbaar is. Haïti was er vorige week nog eens het pijnlijke bewijs van. Ook voor de armste inwoners van Sri Lanka zijn overstromingen en stormen jaarlijkse kost. Maar er was een tsunami nodig om de aandacht van de rest van de wereld te krijgen. Het land besloot daarom de kinderen op school al voor te bereiden op die alles verwoestende natuurfenomenen waarmee ze hoe dan ook te maken zullen krijgen.

De tsunami van 2004 kostte aan 35.000 inwoners van Sri Lanka het leven. Voor de rest van de bevolking stond het leven enkele maanden stil. De meeste scholen moesten de deuren sluiten, omdat de gebouwen te zwaar beschadigd waren of omdat ze gebruikt werden om de duizenden daklozen op te vangen. Pas maanden later kon de heropbouw beginnen en het land bouwde 95 gloednieuwe scholen op plaatsen die in principe veiliger moeten zijn.

Jaarlijkse fenomenen
Gelukkig is een tsunami ook in Sri Lanka nog steeds een uitzonderlijk fenomeen. Andere vormen van natuurgeweld komen echter veel vaker voor en zowat iedere inwoner van het land zal er ooit wel mee te maken krijgen. Overstromingen, droogten en stormen eisen veel minder levens dan een tsunami en zo beseffen we amper dat ook deze natuurrampen jaarlijks een hoge tol vragen. De tabel onder dit artikel toont hoe deze rampen al miljoenen mensen getroffen hebben.

Ziekten
De klimaatverandering zorgt ervoor dat dergelijke rampen nog frequenter voorkomen. Ongeveer 70 procent van alle rampen in Sri Lanka worden door het weer veroorzaakt. Bovendien mislukken oogsten en zo dreigt de rijstproductie de komende 20 jaar met 20 tot 30 procent te verminderen door hogere temperaturen en minder neerslag. Zo ontstaat een voedselcrisis die de armoede in het land nog zal verergeren. Medische specialisten vrezen dat in een warmer klimaat ook ziekten zoals malaria vrij spel zullen krijgen.

Onderwijs
In 2005 ging de regering van Sri Lanka op zoek naar manieren om de verschillende delen van het land minder kwetsbaar te maken. Die informatie moet ook de bevolking bereiken en daarom werd het onderwijs in de strijd geworpen. Leerkrachten en kinderen leren in de klas hoe ze zich kunnen beschermen tegen natuurrampen en hoe ze zich best kunnen gedragen als het noodlot toeslaat. De kinderen worden zo op hun beurt de boodschappers zodat ze thuis hun familie op de hoogte kunnen brengen.

Opleiding
Uiteraard moesten de leerkrachten zelf ook eerst een grondige opleiding krijgen. Medewerkers van het ministerie van Onderwijs kregen gedurende twee weken een opleiding in het Nationaal Instituut voor Rampenbeheer in India. Een tweede groepje leerkrachten volgde in 2008. Met die kennis probeerden ze de lessen op de situatie in Sri Lanka toe te passen. Ze begonnen op hun beurt andere leerkrachten op te leiden zodat er een sneeuwbaleffect ontstond. In 2006 en 2007 waren al 3.500 leerkrachten en leerlingen bij het project betrokken.

Voor veel scholen zijn de lessen over rampenbeheer een uithangbord geworden. Ook radiozenders proberen de boodschap op hun beurt te verspreiden. Want zelfs al gaat de wind na een storm weer liggen en al trok het water zich na de tsunami terug, het noodlot zal zeker opnieuw toeslaan en het is enkel de vraag wanneer dat zal gebeuren. (gb)

• Natuurrampen in Sri Lanka tussen 1957 en 2004
  	Aantal rampen	Aantal getroffen mensen
  1. Overstroming	37	9,1 miljoen
  2. Droogte	10	8,6 miljoen
  3. Storm	5	2,0 miljoen
  4. Tsunami	1	1,0 miljoen
  5. Aardverschuiving	3	130