Klimaatdebat in Kopenhagen zal tot de laatste minuut duren

Het zal waarschijnlijk tot de laatste minuut van de laatste dag van de VN-klimaatconferentie in Kopenhagen duren voor de wereld een akkoord zal bereiken om de CO2-uitstoot te verminderen. Als er al een akkoord komt. Op amper twee maanden van de start van de conferentie heeft pessimisme nog steeds de bovenhand. En ook de optimisten lijken te beseffen dat het behoorlijk lastig zal worden.

De klimaatconferentie begint op 7 december, maar het zal waarschijnlijk tot middernacht op 18 december duren voor er ook maar sprake kan zijn van een akkoord. Dat zegt Rajendra Pachauri, het hoofd van het klimaatforum van de VN. De wereld komt in Kopenhagen samen om een opvolger te zoeken voor Kyoto. De conferentie is de belangrijkste tot nu toe, want het is al vijf na twaalf en Kopenhagen 2009 moet een symbool worden in de strijd tegen global warming. De bedoelingen zijn alvast goed, maar weinig landen komen met concrete beloften om hun CO2-uitstoot drastisch te verminderen.

De onderhandelaars hopen dat de economische crisis een positieve invloed op de gesprekken kan hebben. De economie lijkt zich immers niet uit zichzelf te kunnen herstellen, dus de groene sector - zonne-energie, windenergie, etc - kan misschien de oplossing bieden. Het lijkt nu of nooit om in groene technologie te investeren. Maar ook rond deze theorie blijft veel onzekerheid hangen. "We kunnen niet verwachten dat bedrijven miljarden investeren, terwijl we niet zeker zijn dat er ooit een markt voor zal komen", zegt John Krenicki, hoofd van General Electric Co.

Midden 2010
Niet iedereen is overtuigd dat er op 18 december om middernacht een nieuw klimaatplan op tafel zal liggen. "Ik denk dat het onmogelijk wordt om een klimaatakkoord te bereiken in Kopenhagen", zegt Eileen Claussen, hoofd van het Pew Center over klimaatverandering. "We kunnen wel een stevige politieke basis leggen en vervolgens een datum zoeken waarop we de onderhandelingen afronden. Dat is wat er volgens mij zal gebeuren." Dat akkoord zal dan waarschijnlijk gebaseerd zijn op een opwarming van twee graden. In juli beloofden landen als de VS dat ze de opwarming van het klimaat zullen beperken tot twee graden boven de gemiddelde temperatuur die voor de opkomst van de industrie gemeten werd.

Het is echter voor iedereen duidelijk dat de Verenigde Staten de reden zullen zijn waarom er geen echt klimaatpact in Kopenhagen bereikt zal worden. Ondanks hun belofte zijn de onderhandelingen over een beperking van de industriële CO2-uitstoot in Amerika de laatste maanden vertraagd. En ondanks de mooie woorden van Barack Obama zal er waarschijnlijk geen concreet plan langs de Amerikaanse senaat kunnen passeren. Volgens expert Mohamed El-Ashry doen we er daarom beter aan om in Kopenhagen ambitieuze maar haalbare initiatieven te nemen. In plaats van een plan te zoeken om de uitstoot tegen 2020 en 2050 te verminderen - een verdrag dat alle landen na Kopenhagen bovendien nog moeten ratificeren - kunnen we beter nadenken over hoe we de uitstoot kunnen beperken, bijvoorbeeld door efficiënter met energie om te gaan of ontbossing te bestrijden.

Hopen op VS
Toch ziet het er niet naar uit dat de Verenigde Staten deze keer schaamteloos van de onderhandelingstafel kunnen weglopen. Vooral Europa verwacht veel van het nieuwe Amerika van Obama. "We hebben cijfers nodig. De Verenigde Staten zullen met cijfers op de proppen moeten komen", zegt de Britse klimaatminister Ed Miliband. "Zonder concrete cijfers kunnen we nooit tot een akkoord komen." We houden er zelfs geen rekening mee dat de Verenigde Staten tegen december geen nationaal plan voor 2020 kunnen voorleggen, zegt een woordvoerder van de Europese Unie. "De Verenigde Staten moeten naar Kopenhagen komen om te onderhandelen, met of zonder klimaatplan in de senaat", oordeelt James Leape van WWF.

Het is niet onbegrijpelijk dat Obama veel aandacht zal schenken aan de mening van de senaat. In 1997 deed Bill Clinton ook een mooie belofte op de top in het Japanse Kyoto. Het plan geraakte echter nooit door de senaat en zijn opvolger George W. Bush gooide het meteen in de prullenbak. Daardoor hebben de Verenigde Staten zich nooit gehouden aan het Kyoto Protocol. De wet die Obama hoopt te realiseren, moet de uitstoot tegen 2020 met twintig procent doen verminderen tegenover het niveau van 2005. Dat komt neer op een daling van 7 procent tegenover 1990, niet toevallig de afname die Clinton twaalf jaar geleden al hoopte te verwezenlijken.

Nu of nooit
Hoe dan ook kan de wereld geen klimaatplan bereiken zonder inmenging van de Verenigde Staten. Enerzijds zullen andere industrielanden tot meer bereid zijn als de Amerikanen het goede voorbeeld geven. Anderzijds zullen ook groeiende economieën als China en India meer geneigd zijn om hun stijgende CO2-uitstoot onder controle te houden. Sommige landen hebben wel al concrete cijfers genoemd. De Europese Unie denkt aan een reductie met twintig procent tegen 2020. Dat kan stijgen naar dertig procent als de andere onderhandelaars ook verder willen gaan. De Australische regering belooft de CO2-uitstoot met 2 tot 23 procent te reduceren in vergelijking met 1990.

Het klinkt natuurlijk allemaal nog heel vaag en er zal nog veel gesproken (en gescholden) worden op de conferentie in Kopenhagen. En dan zal klokslag twaalf op die 18de december plots heel snel komen. (gb)