Ziekte en ontbering, het leven van ons vlees

De hardwerkende boer die voor dag en dauw opstaat om met veel liefde ons eten te telen, is een romantisch beeld dat in de moderne westerse wereld veelal niet meer klopt. Het is ook alleen maar op de afbeelding op de eierdoos dat de kippen in het gras lopen. De plaats van de boer wordt in het westen (en vooral in de VS) steeds vaker ingenomen door gigantische bedrijven, die meer belang hechten aan winst en efficiëntie dan aan dierenwelzijn en liefde voor het vak.

Het is weinig waarschijnlijk dat het stuk kip of de lap steak op ons bord afkomstig is van een dier dat zijn leven gesleten heeft tussen soortgenoten in de natuur. Meer plausibel is het dat het dier in zijn hele leven geen stukje blauwe lucht gezien heeft en geen sprietje gras heeft gegeten.

De problemen starten al helemaal in het begin van een dierenleven. Omdat koeien miskweekt zijn, kunnen zij zelden nog op een natuurlijke manier bevallen. Dat gebeurt dus met een keizersnede, waarna de dieren bijna onmiddellijk bij hun moeder weggehaald worden en apart worden geplaatst. Hun korte leven zullen ze doorbrengen in kale stallen, op betonnen of roostervloeren tussen honderden soortgenoten.

Vreemd voeder
Het voedsel dat de dieren krijgen is totaal niet natuurlijk. Het dioxineschandaal dat momenteel brandend actueel is in Duitsland, is ontstaan doordat de dieren voeder kregen dat besmet was met dioxine. Volgens Duitse autoriteiten is zo'n 150.000 ton pluimvee- en varkensvoer besmet met de kankerverwekkende stof.

Die dioxine komt natuurlijk niet vanzelf in dat veevoeder. Daar is iets bizar mee gebeurd. Maar dioxine is lang niet de enige vreemde stof die in het veevoeder kan belanden. Ook dieren kunnen zelf in hun eten terechtkomen. Ondanks de gekkekoeienziektecrisis eind jaren negentig krijgen runderen in de VS nog steeds dierlijk afval te eten. Ze eten dierenmeel, gemaakt van dieren die niet voor menselijke consumptie geschikt waren.

"Dieren horen gras en misschien graan te eten", benadrukt de Amerikaanse journalist Erik Schlosser (auteur van bestseller 'Fast Food Nation') het evidente. "Ze zijn er niet op gebouwd om andere dieren te eten."

Wantoestanden
Maar ook andere leefomstandigheden zijn verre van natuurlijk te noemen. Vleeskippen zitten met tienduizenden samengepakt in stinkende loodsen waar de uitwerpselen zich opstapelen tot de dieren geslacht worden. Legkippen worden gemanipuleerd om extra veel eieren te leggen door te spelen met het kunstlicht. De staarten en tanden van varkens worden afgeknipt om hen te beschermen tegen verveelde hokgenoten. Runderen worden vanaf de geboorte weggehaald bij hun moeders en in een hok gestoken waar ze zich amper kunnen omdraaien of gaan liggen.

Dieren in de traditionele vleesindustrie worden dermate hard gemanipuleerd om zoveel mogelijk op te brengen, dat ze in het wild geen dag zouden overleven. Laat een vleeskip vrij en zij zal hoogstens nog wat kunnen rondstrompelen voor ze doodvalt omdat haar hart en longen het niet aankunnen. De meeste dieren die u op uw bord krijgt, hebben een leven gehad vol ziekte, ontbering en vaak ook eenzaamheid.

Zonder verdoving
Wanneer het dier dan klaar is voor de slacht, is het meestal gewoon een vetgemest jonkie dat amper kan lopen. Hardhandig worden de dieren naar het slachthuis gebracht, waar ze in het beste geval voldoende verdoofd worden vooraleer ze opengereten worden. Volgens cijfers van GAIA worden jaarlijks 250.000 dieren geslacht zonder verdoving: 92 procent van de schapen, 21 procent van de kalveren en 10 procent van de runderen.

De komende drie weken zal Planet Meat dieper ingaan op het leven van vleeskippen, varkens en runderen. Niet omdat het mooie verhalen zijn, niet omdat het fijn zal zijn om te lezen, maar omdat iedereen moet beseffen dat die lap vlees op het bord eigenlijk ooit een dier was. (adb)


Vier weken lang bekijkt Planet Watch de voor- en nadelen van vlees. In het grote vleesdossier leggen we het verband tussen vlees en global warming, tussen vlees en gezondheidsproblemen, en nog veel meer. Maandag leest u alles over de aanwezigheid van antibiotica en hormonen in ons vlees.