Olli Rehn over de eurocrisis: "Alle EU-landen moeten hervormen, ook België"

Olli Rehn over de euro en de schuldencrisis

dm  De eurozone bevindt zich op een belangrijk en beslissend kruispunt, waarschuwt Olli Rehn, eurocommissaris voor Economische en Monetaire Zaken. Niet alleen wat betreft de schuldencrisis maar ook wat betreft het voortbestaan van de euro.

De geschiedenis van de euro en van de schuldencrisis zijn uiteraard onderling verbonden. De symptomen van vandaag vinden hun oorsprong in structurele en systemische tekortkomingen in de landen van de eurozone. Wat we nu moeten doen, is op de korte termijn de druk van de financiële markten lichten en ademruimte creëren. Anderzijds moeten de lidstaten structurele hervormingen doorvoeren die de stabiliteit van de eurozone op lange termijn garanderen.

Op beide fronten zijn er belangrijke stappen gezet. De leiders van de eurozone hebben op de Europese top van vorige week maatregelen genomen die ervoor moeten zorgen dat de vicieuze cirkel tussen noodlijdende banken en overheidsschulden breekt en het vertrouwen kan worden hersteld. Eens een enkele Europese toezichthouder operationeel is, zal het Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM) de mogelijkheid krijgen om banken rechtstreeks te herkapitaliseren. Zo worden leningen uit het ESM niet toegevoegd aan de overheidsschuld van landen die het al zwaar hebben.

Maar er is geen tijd te verliezen. Daarom werkt de Europese Commissie momenteel in samenwerking met de Europese Centrale Bank het voorstel voor centraal bankentoezicht uit. Samen met voorstellen voor een depositogarantiestelsel voor de hele EU en afwikkelingsinstrumenten voor banken in crisissituaties, vormt dit toezicht de essentiële bouwstenen van de toekomstige bankenunie.

Bovendien hebben de landen van de eurozone zich geëngageerd om doeltreffend gebruik te maken van alle instrumenten waarover ze beschikken om de markten te stabiliseren. Dit is een belangrijk signaal naar investeerders: 'we zullen doen wat nodig is om financiële stabiliteit in de eurozone te vrijwaren.'

Hervormingen op maat
Natuurlijk kunnen deze maatregelen op korte termijn niet los gezien worden van hervormingen op de lange termijn. Financiële steunpakketten zullen enkel mogelijk worden gemaakt aan lidstaten die een gedegen begrotingsbeleid hanteren, structurele hervormingen voor groei en werkgelegenheid doorvoeren en macro-economische onevenwichtigheden aanpakken.

Deze hervormingen zijn niet alleen belangrijk voor de landen die onder druk staan van de markten. Hervormingen zijn in elk land nodig voor een stabiele economische groei. Ook in landen die minder hard door de crisis zijn getroffen. En daarom is het belangrijk dat de leiders van alle 27 EU-landen de landenspecifieke aanbevelingen die de Commissie in mei aannam, hebben onderschreven.

Deze aanbevelingen zijn het resultaat van een diepgaande analyse van de uitdagingen waar elk land voor staat. Ze zijn op maat gemaakt van de noden in elk land en opgesteld om te worden uitgevoerd in de komende twaalf maanden. Voor België vraagt de Commissie om het begrotingstekort verder te beperken en ervoor te zorgen dat de begrotingsdoelstellingen bindend zijn voor alle overheidsniveaus. We hebben voorgesteld om de lasten op arbeid te verschuiven naar minder groeiverstorende belastingen, zoals bijvoorbeeld milieutaxen. En we dringen aan op de voortzetting van de hervormingen op de arbeidsmarkt (werkloosheidsuitkeringen, activering van oudere werknemers, versterkte focus op werkgelegenheidssteun, enz.).

Ook herhalen we het belang van een goed evenwicht tussen loonevoluties, arbeidsproductiviteit en competitiviteit. Laat me hier verduidelijken en benadrukken dat de Commissie nooit gekant is geweest tegen indexeringen van lonen op zich. Indexeringen kunnen een doeltreffend middel zijn om de koopkracht van de mensen te vrijwaren en geordende arbeidsverhoudingen te behouden. Maar, indien indexeringsmechanismen niet flexibel zijn, zijn ze een gevaar voor de competitiviteit van een land ten opzichte van zijn handelspartners, en dus nefast voor de werkgelegenheid.

De Commissie zal de naleving van deze aanbevelingen strikt opvolgen. We zullen rapporteren aan de ministers van Financiën van de eurozone en rekenen op hun steun en de groepsdruk die nodig zal zijn om dit proces te doen slagen. Het gaat er immers om dat we erkennen dat we van elkaar afhankelijk zijn en zullen blijven.

De lidstaten van de eurozone hebben ook beslist om tegen het einde van dit jaar een stappenplan goed te keuren voor een echte economische unie, die de bestaande monetaire unie zal aanvullen, versterken en vervolledigen. Dit zal een onuitgegeven integratie van het budgettaire en economische beleid van de zeventien landen vergen en de mogelijkheden verkennen voor het gemeenschappelijk maken van onze schulden. En deze twee zijn met elkaar verbonden. Gedeelde risico's vereisen immers een gemeenschappelijk begrotingsbeleid.

Onze boodschap is zeer duidelijk. De euro wordt niet ongedaan gemaakt en we zijn vastbesloten om er een duurzame munt van te maken in alle lidstaten. Door de economische en monetaire unie meer solide funderingen te geven, zal ze zich blijvend kunnen verdedigen tegen hen die haar ten onder willen zien gaan.