De powerlist van de Vlaamse media

Christian Van Thillo, CEO van De Persgroep, blijft de machtigste man in de Vlaamse media, zo blijkt uit een rondvraag bij de toplui in de sector. Maar de almacht van Van Thillo is niet meer zo absoluut: Wouter Vandenhaute en Telenet-topman Duco Sickinghe zitten hem op de hielen.

Wie is de machtigste man of vrouw in de Vlaamse media? Media.com stelde die vraag anderhalf jaar geleden voor het eerst aan directeurs, hoofdredacteurs en andere mediawatchers. De conclusie was toen unaniem: Christian Van Thillo, de topman van De Persgroep, prijkte met grote voorsprong op de eerste plaats. Duco Sickinghe (Telenet), mediaminister Ingrid Lieten, Wouter Vandenhaute (De Vijver Media) en Sandra De Preter (VRT) volgden op grote afstand.

In die anderhalf jaar werd het vloerkleed onder het Vlaamse medialandschap uitgetrokken: De Vijver Media kocht VT4 en VIJFtv, omroepen morden steeds meer over het volgens hen dominante Telenet en de VRT kreeg een nieuwe beheersovereenkomst en een derde kanaal. Evoluties die ook een grote impact hebben op de Vlaamse powerlist, blijkt uit een rondvraag waar 75 mensen uit de Vlaamse mediasector (zie kader) aan deelnamen.

Christian Van Thillo blijft ook nu op één staan. Als topman van De Persgroep heeft hij immers enkele van de grootste media in zijn portefeuille: vtm, Het Laatste Nieuws, Dag Allemaal, Q-music, De Morgen,... Bovendien slaagde hij er de afgelopen jaren met succes in om uit te breiden naar Nederland. "Als ik een portefeuille cadeau mag krijgen, dan het liefst de zijne", getuigt een directeur. "De meester van de populaire pers in Vlaanderen en Nederland, de Richard Branson van de Nederlandse kranten", omschrijft een hoofdredacteur van een andere mediagroep hem.

En toch. Terwijl Van Thillo bij de vorige rondvraag nog een straatlengte voorsprong had op Sickinghe en Lieten, voelt hij nu opeens de hete adem in zijn nek van diezelfde Sickinghe, maar ook van Wouter Vandenhaute, die van de vierde naar de tweede plaats stijgt. Vandenhaute staat ook in evenveel top-drie's als Van Thillo: in 56 van de 75.

Opmerkelijk, want wie alleen naar de cijfers kijkt, stelt vast dat de media die Vandenhaute via De Vijver Media controleert - VIER, VIJF, Woestijnvis, Humo - nog steeds een pak kleiner zijn dan die van Van Thillo. Zijn impliciete invloed is groter dan zijn feitelijke portefeuille. "Doordat de andere televisiespelers als een konijn naar een lichtbak zitten te staren, bepaalt hij niet alleen de programmatie van VIER maar beïnvloedt hij ook die van alle andere zenders", omschrijft een hoofdredacteur de impact van Vandenhaute. Een andere mediawatcher zette Vandenhaute ook op één, "niet zozeer door zijn feitelijke macht, maar wel door de perceptie bij alle andere mediahuizen dat hij de macht zal hebben alle kijkers te lokken. Daardoor heeft hij alle grote concurrenten bloednerveus gekregen."

Vandenhaute maakte de andere mediahuizen niet alleen zenuwachtig met de aankoop van de tv-zenders van SBS België, die aankoop ook was de katalysator voor grote interne veranderingen. Bij de VMMa (vtm, 2BE, vtmKzoom) werd het voorbije jaar een handvol toplui aan de deur gezet en kwam er met Peter Bossaert en Erwin Deckers een nieuw duo aan het roer die de onrust moeten bezweren en de reclame-inkomsten veiligstellen. De VRT verloor flink wat talent aan de nieuwe zenders en moest zijn productiestrategie herzien om een Woestijnvisloze toekomst voor te bereiden. Verschillende kranten zagen dan weer journalisten verhuizen naar De Vijver Media.

Woestijnvis-tv
Minder geld en minder mediatitels dus voor Vandenhaute en co, maar toch plaatsen velen hem op hetzelfde niveau als Van Thillo. Als verklaring verwijzen veel toplui naar de inhoud van zijn media. Humo mag het dan al erg moeilijk hebben, met Woestijnvis bezit hij het beste productiehuis. Als die tv-makers bij VIER en VIJF kunnen realiseren wat ze bij de VRT gedaan hebben, is een wissel van de wacht en de macht mogelijk, denken velen. "Van Thillo wordt naar de kroon gestoken door Vandenhaute die dezelfde gedrevenheid heeft, maar controle zoekt op de hele keten: de gebeurtenis én de manier waarop de media erover berichten."

Al oppert een tv-baas wel dat Van Thillo wel eens de winnaar de van tv-strijd zou kunnen worden als hij het slim inspeelt op het feit dat VIER vooral op de één- en Canvaskijker mikt met zijn programma's. "Van Thillo ziet zijn businessmodel op televisie wankelen, maar is niet voor één gat te vangen. Als hij het handig speelt is hij moeiteloos de derde hond in het dure kegelspel tussen VT4 en één."

Terwijl de meeste aandacht naar het duo Van Thillo - Vandenhaute gaat, kijkt Duco Sickinghe vanuit de achtergrond toe. De Nederlandse topman van Telenet, die slechts enkele punten minder scoort dan Vandenhaute, wordt vooral door mensen uit de tv-sector als de machtigste man naar voren geschoven. Zij hebben immers aan den lijve ervaren hoeveel macht Telenet heeft, al nuanceert het bedrijf dat graag zelf. Al kan het nauwelijks toeval zijn dat niemand Belgacom-topman Didier Bellens in zijn top-drie heeft staan.

"Hij zet helemaal in zijn eentje het businessmodel van de Vlaamse televisiezenders op zijn kop", verwijst een tv-directeur naar de digicorder en de grijze haren die dat toestel hem en zijn collega's bezorgt. "De hele Vlaamse media-industrie eet uit zijn hand en dat heeft hij graag", omschrijft een andere tv-baas 'de beenharde charmeur'.

Telenet aan het stuur
De macht van Telenet zit hem vooral in het feit dat het bedrijf aan het stuur zit, legt een manager uit. "Media start bij goeie content maar hoe die geconsumeerd wordt hangt af van de distributeurs. Gewoon kijken of kijken met toegevoegde waarde wordt mede bepaald door het toestel dat tussen de mediagebruiker en de broadcaster zit. Die toestellen heten vandaag gewoon schermen. Telenet beheert als geen ander de toegang tot die schermen en Sickinghe gaat daar slim mee om." Slim, maar ook wel uitgekookt in het verdedigen van zijn eigen business, voegt een andere respondent er aan toe. "Dat Vlaanderen het enige land ter wereld is waar de omroepen geen substantieel aanbod op het open internet hebben is zijn verdienste."

De powerlist toont ook aan hoe de macht zich volgens de toplui in de Vlaamse media concentreert rond drie grote spelers: De Persgroep, De Vijver Media en Telenet. De grootste mediaspeler in Vlaanderen, de openbare omroep, doet veel minder mee. Gedelegeerd bestuurder Sandra De Preter bleef de voorbije jaren erg low profile en lijkt weinig zin te hebben om zich in de haantjesstrijd te mengen, iets wat ook al tot uiting kwam in de volgens critici makke houding tegenover Woestijnvis. Maar de VRT zit in een luxepositie en moet zich daar niet te veel mee bezighouden, meent de baas van een productiehuis. "Sandra De Preter heeft budget, tijd en staat niet onder commerciële druk."