België is filmparadijs dankzij tax-shelter

Buitenlandse filmcrews vinden steeds makkelijker de weg naar België. De tax-shelter, een fiscale gunstmaatregel voor bedrijven die in film investeren, doet daarbij dienst als wegwijzer. Maar na bijna tien jaar is het systeem aan evaluatie toe.

De tax-shelter is een succes. Dat merk je niet alleen aan het aantal en de kwaliteit van de Belgische films in de cinemazalen, het succes is ook in cijfers te gieten. Sinds de lancering van het systeem eind 2003 groeide de Belgische audiovisuele sector met 23 procent. Het aantal in België geproduceerde films steeg met 250 procent en het aantal prijzen dat die films in de wacht sleepten, ging met 49 procent de hoogte in. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek van Deloitte in opdracht van filmbedrijf uMedia, het eerste in ons land op zo'n grote schaal.

En er is meer: de tax-shelter, waarbij bedrijven voor bedragen tot 500.000 euro die ze in films investeren een belastingvrijstelling van 150 procent krijgen, levert de overheid zelfs geld op. De belastinginkomsten die ze in eerste instantie verliest worden immers gecompenseerd door de belastingen die de groeiende audiovisuele bedrijven en hun werknemers betalen. Voor elke euro die de overheid investeert krijgt ze op termijn 1,21 euro terug, becijferde Deloitte. De meer dan 700 miljoen euro die sinds 2003 dankzij de tax-shelter werd opgehaald, leverde de schatkist zo'n 77 miljoen euro op.

Zegen en vloek
Die financiële injectie zorgt er voor dat België zich binnen Europa in de kopgroep nestelt wat film betreft. Als je het aantal Belgische films per inwoner bekijkt, moet ons land enkel Denemarken, Spanje en Frankrijk voor laten gaan. Wat internationale coproducties betreft, is België zelfs afgetekend koploper. Dat Erik Van Looy zijn sterrencast naar België liet overvliegen voor de binnenopnames van de Amerikaanse remake van Loft had niets met de charme van Vilvoorde maar alles met de tax-shelter te maken.

Maar die buitenlandse interesse is zowel zegen als vloek. "Het bestaan van de tax-shelter is een zegen, laat daar absoluut geen twijfel over bestaan", zegt Peter Bouckaert, voorzitter van de Vlaamse Film Producenten Bond. "Schaf het systeem af en je mag de hele audiovisuele sector in ons land binnen de kortste keren bij elkaar vegen." Maar dat betekent niet dat het niet nog beter kan. "Na bijna tien jaar is het systeem aan evaluatie toe", meent Bouckaert.

Zo is het gegoochel met de zogenaamde gegarandeerde rendementen hem een doorn in het oog. De bedrijven die in film investeren, doen dat immers niet alleen om zo minder belastingen te betalen, ze willen hun investering zien renderen. En dus bieden filmproducenten hen een vaste rente die los staat van het succes van de film in kwestie. Ook als een film flopt krijgen investeerders hun investering met intrest terug.

Hoeveel die rente bedraagt is niet wettelijk geregeld en dus ontstaan er mistoestanden. "Een normaal gegarandeerd rendement ligt rond de 4,5 procent", legt Bouckaert uit. "Maar sommige producenten trekken dat op naar 20 of zelfs 30 procent in de hoop investeerders te lokken. Om die bedragen dan ook effectief terug te kunnen storten, wordt er bespaard op de productiekosten. En dat kan toch niet de bedoeling zijn?"

Het opbod tussen producenten zorgt er voor dat de vaak kleinere Belgische producties het moeten afleggen tegen buitenlandse films die naar Belgische investeerders lonken. Die hebben immers een groter budget waar makkelijker op bespaard kan worden. Die buitenlandse producties hebben nog een ander voordeel. "Het opzetten van regelingen voor tax-shelter is door het gegoochel met gegarandeerde rendementen een ingewikkeld kluwen geworden", legt Bouckaert uit. "Bedrijven die dat soort regelingen opzetten, mikken daarom steeds vaker op grote budgetten. Het is veel makkelijker om 10 miljoen samen te brengen voor één grotere, buitenlandse film dan dat je vijf keer de hele administratieve lijdensweg moet doorlopen om 2 miljoen te vinden voor vijf kleinere Belgische films."