'The Cove': Bloed in het water en krop in de keel

Het is geen toeval dat The Cove behalve een Oscar als beste documentaire ook nog meer dan twintig internationale filmprijzen heeft binnengehaald. En het is meer dan zomaar een leuke woordspeling dat deze docu over de gruwelijke dolfijnenjacht in het Japanse kuststadje Taiji in allerlei recensies zo vaak vergeleken werd met Ocean's Eleven.

The Cove is even spannend en ingenieus als de betere 'heist movie' of kraakfilm, waarin een ploeg specialisten bij elkaar wordt gebracht om een of andere buit binnen te halen. In dit geval: beeld en geluid van die angstvallig voor de buitenwereld verborgen gehouden, maar regelmatig herhaalde dolfijnenslachting op massale schaal.

Volgens de Japanse wetgeving is het nog legaal ook. De filmploeg van Louie Psihoyos, voordien vooral bekend als fotograaf voor National Geographic, moest grotendeels undercover werken, gesprekken afluisteren en vooral veel verborgen onderwatercamera's installeren, soms letterlijk gecamoufleerd in namaakrotsen.

De dolfijnen worden in de buurt van Taiji naar een cove (inham, kreek) gelokt. In eerste instantie gebeurt dat om een aantal van die zeezoogdieren wereldwijd te verkopen aan dolfinaria en andere pretparken. Een miljardenindustrie. We kennen allemaal wel die beelden van 'glimlachende' showdolfijnen, maar in werkelijkheid is dat niet meer dan het zoveelste voorbeeld van ons naïef, zeg maar onnozel antropomorfisme. Of die in gevangenschap levende en kunstjes opvoerende dolfijnen echt zo gelukkig zijn, valt sterk te betwijfelen.

'Walvisvlees'
Maar bij elk van die grootschalige vangsten worden duizenden andere dolfijnen telkens weer brutaal afgeslacht. Voor menselijke consumptie? Jawel, maar dat blijkt ook al niet zo'n goed idee, want het kwikgehalte in die dolfijnen is ongezond hoog. Maar ook daar heeft de Japanse visindustrie een oplossing voor gevonden: ze verpakken en verkopen de dolfijnen als... walvisvlees.

Behalve een onthullende ecodocumentaire en een spannende kraakthriller is The Cove ook nog een fascinerend portret, want de film, die ook al 'the Citizen Kane of environmental films' werd genoemd, brengt eveneens verslag uit over een toch wel opmerkelijke 'bekering'. Aan de basis van dit hele project ligt de inmiddels ruim zeventigjarige Richard 'Ric' O'Barry, die indertijd naam maakte als de trainer van de dolfijnen die dan gebruikt werden in de immens populaire televisieserie Flipper. Die show gaf op zijn beurt een boost aan de wereldwijde expansie van dolfinaria.

Uiteindelijk besefte Ric O'Barry, die eerder deze maand ook een straat naar zichzelf genoemd kreeg in South Miami City, dat slimme zoogdieren zoals dolfijnen niet thuishoren in gevangenschap. Hij hoopt dan ook dat Japan wakker geschud wordt, waar de bekroonde docu onder meer vanuit nationalistische hoek verketterd werd als een denigrerende aanval op de traditionele Japanse cultuur. En dus begon de vroegere trainer aan een soort kruistocht om dolfijnen te beschermen. Die missie duurt inmiddels al zo'n veertig jaar en kende in 2009 dus een hoogtepunt met het succes van The Cove. Maar het werk is nog niet af. Want in Taiji en elders worden nog steeds duizenden dolfijnen gevangen en afgeslacht.

Teken hier de Belgische petitie om de dolfijnenslachtingen in Taiji te stoppen.


SPRAAKMAKENDE DOCUMENTAIRES

• Spraakmakende documentaires: 10 documentaires - elke zaterdag bij uw krant.