Eet gezond, eet geen appel

Wie een appel eet, loopt het meeste gevaar om pesticiden binnen te krijgen. Dat blijkt uit de Dirty Dozen, een internationale ranglijst van groenten en fruit die de meeste chemische resten bevatten. Belgische experts beamen: "Goed wassen of schillen, dat is het minimum. We mogen niet te nonchalant worden."

De Dirty Dozen is het werk van de Amerikaanse Environmental Working Group. Die nam tussen 2000 en 2010 niet minder dan 60.700 stalen van groenten en fruit en onderzocht die op pesticiden. Appels bevatten de meeste chemische resten, gevolgd door selder en rode paprika. Uien en maïs halen daarentegen wel goede cijfers en prijken bovenaan de Clean Fifteen.

De kans dat Europese appels betere resultaten halen, is uitermate klein. Ook in onze groenten en fruit zitten te veel chemische bestrijdingsmiddelen, zo besluit het Pesticide Action Network (PAN) na een analyse op basis van de gegevens van de Europese autoriteit voor voedselveiligheid. Ons dagelijkse eten is vervuild met resten van meer dan dertig pesticiden. En ook hier scoort de appel opvallend slecht.

"Dat verrast me niets", zegt professor Marc Boogaerts, expert in milieu en gezondheid aan de KULeuven. "Alle studies tonen aan dat appels gevaarlijke resten bevatten. Zelf eet ik nooit een appel zonder die eerst te wassen en te schillen."

Ongezonder dan cola
"Herinner je je nog die colacrisis in België (In 1999 werd een honderdtal kinderen met hartkloppingen en misselijkheid in het ziekenhuis opgenomen na het drinken van flesjes Coca-Cola en Fanta uit een automaat op school, sv)? Op tv zag je toen hoe die automaten met tape werden afgeplakt en hoe een man in grijze stofjas een bak appels naar de speelplaats sleurde. De appels die die kinderen toen ongewassen naar binnen hebben gewerkt, waren nochtans veel ongezonder dan die cola."

Waar België in de jaren negentig nog koploper was in het pesticidengebruik, zit ons land nu in de lage middenmoot. "De controles zijn nu veel strenger", zegt Boogaerts. "Maar we moeten waakzaam blijven. Zeker voor kinderen is het niet aan te raden om ongewassen appels te eten. De hoeveelheid pesticiden ligt weliswaar steeds onder de toegelaten norm, maar we weten nog niet wat het effect is van de combinatie van al die kleine hoeveelheden chemische stoffen in het lichaam. Zo kan je perfect vijftig pesticiden binnenkrijgen, allemaal in toegestane hoeveelheden."

Ook geen schijfje limoen
Ook toxicoloog Jan Tytgat (KULeuven) is voorzichtig met fruit en groenten. "Al had ik niet verwacht dat appels boven aan de lijst zouden staan. Aardbeien daarentegen doen het altijd slecht in zulke onderzoeken. Zeker bij het begin van het seizoen gaan mensen heel vaak direct bij de boer aardbeien kopen. Die mensen moeten goed beseffen dat dit fruit niet langs de veiling is gegaan en dus niet is gecontroleerd."

Ook een schijfje limoen of citroen in cola of thee is volgens Tytgat niet aan te raden. "Tenzij het om biologische vruchten gaat, zit die dikke schil vol pesticiden. Chemische stoffen die je dan gewoon in je drankje laat oplossen. Ik kan daar echt kregelig van worden als ik zoiets geserveerd krijg."

Toch heeft het volgens de expert weinig zin om nu in paniek alle fruit en groenten uit het dieet te bannen. "De concentraties die we binnenkrijgen zijn heel erg klein. Bovendien heeft ons lichaam best wel wat ontgiftingsmogelijkheden. Het volstaat om je gezond verstand te gebruiken. Goed wassen of schillen, dat is het minimum."