Europa

"Guy, als wij twee het voor het zeggen zouden hebben, ge zoudt wat zien." Aan het woord is Jean-Luc Dehaene, de Guy is Verhofstadt en het gesprek over de toekomst van Europa werd op vraag van De Morgen geleid door voormalig Eurocommissaris Karel Van Miert. Want voor u het vergeet, volgende zondag zijn het ook Europese verkiezingen. Die roepen weinig belangstelling en emotie op. Voor de meesten is het een ver-van-mijn-bedshow, wat niet klopt, want de meerderheid van onze wetten en decreten zijn niet veel meer dan vertalingen van Europese beslissingen. Bovendien is Europa er niet in geslaagd een wervend project te worden, de laatste jaren primeren meestal besluiteloosheid en Euroscepticisme.

Zo niet bij de twee lijsttrekkers, die allebei overtuigd zijn van de grotere rol die Europa zou moeten spelen, zeker in de benadering van een financiële en economische crisis zonder voorgaande. Allebei kijken ze enigszins jaloers naar de Verenigde Staten, waar wel een coherent en met vele miljarden ondersteund beleid wordt gevoerd.

Ze verschillen eigenlijk alleen in strategische benadering. Verhofstadt wil een Europese variant van het Obamaplan, Dehaene denkt dat zulks alleen kan in een soort 'Verenigde Staten van Europa', en daar zijn we nog heel ver vanaf. Want individuele lidstaten vervallen in protectionisme, blijven doodsbenauwd om het Europese niveau nieuwe bevoegdheden of nieuwe lidstaten te geven, en raken maar niet uit het institutionele gekissebis van hoeveel leden welke landen nu juist in welke bestuursorganen moeten kunnen leveren. In plaats van een kerngroep-Europa dat het voortouw neemt, dreigt een 'overstretched' Europa dat niet sneller vooruit kan dan de traagste lidstaat.

Het debat maakt ook duidelijk dat de clichés over de 'voluntarist' Verhofstadt en de 'pragmaticus' Dehaene veel te kort door de bocht gaan: mocht Europa meer politici van een dergelijk kaliber en met een zo groot-Europese gedachte kunnen afvaardigen, we zouden verder staan. Het is de ironie dat ze allebei in hun carrière op een neuslengte van het voorzitterschap stonden, dat hen telkens door de meer Eurosceptische krachten niet gegund werd.

Maar één ding is wel zeker: dankzij hen zal het soortelijke gewicht van de Belgische delegatie in het Europees Parlement en bij uitbreiding in de Europese besluitvorming alleen maar toenemen.

Yves Desmet
Politiek commentator