NMBS-stakingen zijn niet populair, zeker niet bij de treinreiziger. En toch had het NMBS-personeel gisterenochtend voor één keer honderd procent gelijk door gewoon klassiek te staken. Niks betaalstaking. Even - héél bewust - de reiziger treffen. Hem duidelijk maken dat er grenzen zijn. Dat treinwachters hulpvaardig en gedienstig moeten zijn, maar geen opleiding tot boksbal genoten.

De aanleiding is bekend: in Dinant kwam dit weekend een treinwachter op de sporen terecht en verloor beide benen (en ei zo na zijn leven) omdat een reiziger zo nodig op de trein wilde springen toen die al reed. Wat strikt verboden is. De NMBS-man wilde dat verhinderen, de reiziger 'vocht terug'. Met de fatale gevolgen.

"Moeten dan allen boeten voor één individu?", vragen al die onschuldige treinreizigers zich af. Welja. Omdat het al lang geen individuele misstap meer is. Er is steeds meer agressie op de trein, van 'kleine' vormen (stuitende onbeleefdheid, vulgaire scheldpartijen) tot fysiek geweld. Niet intentioneel - de haastige reiziger in Dinant had geen aanslag op een treinwachter gepland, hij wilde alleen zijn trein halen. Tot die treinwachter een obstakel bleek. En obstakels worden opgeruimd. Het fundamentele probleem hierbij heet: gebrek aan burgerzin. Gebrek aan respect voor - jawel - een ambtenaar, voor - horresco referens - een 'publieke gezagsdrager'.

De NMBS-bonden willen dit soort incidenten verminderen door de beruchte 'procedure' te herzien. Nu blijft één deur, met daarin de treinwachter, geopend als de trein vertrekt. In de toekomst willen de bonden eerst de treindeuren laten sluiten en dan pas de trein laten vertrekken. Maar zolang het fundamentele probleem, burgerzin dus, niet opgelost is, blijft dat zinloos.

Op elk perron staan elke dag te late passagiers verwoede pogingen te doen om de gesloten deuren toch open te krijgen. Wellicht dat een oplossing erin bestaat om, naar analogie van 'meer blauw op straat', weer 'meer kepies op het perron' te eisen. Een perronwachter of onderstationschef. En als dat extra aanwervingen vereist, dan moet dat maar. Want elke NMBS-reiziger eist maximale stiptheid en veiligheid, behalve als hij zelf te laat is.

Walter Pauli
Politiek commentator