Vertrouwen

Opnieuw stemden de beleggers met hun voeten en capituleerden ze massaal. Het vertrouwen is volledig weg. Niet alleen op de beurzen, maar ook in de economie. Iedereen gaat er voetstoots van uit dat de financiële implosie ook haar gevolgen zal hebben binnen de reguliere economie, en dat kan ook niet anders.

Wanneer ondernemers geen krediet meer vinden, wanneer consumenten aarzelen om nog tot grote of zelfs kleine aankopen over te gaan, zijn de basisvoorwaarden voor een recessie, waarin we nu feitelijk al zitten, vervuld.

Dat betekent dat het ergste nog moet komen, ditmaal niet op de beurs-, maar wel op de werkvloer: de kranten zullen de volgende maanden met de regelmaat van een klok berichten over saneringen, herstructureringen en ontslagen.

Het vertrouwen is ook weg in de politiek: niet alleen in de relatie tussen regeringsleiders en nationale staten onderling, maar ook in de band tussen kiezer en politicus. Al doet die laatste waarschijnlijk al wat in zijn vermogen ligt, het is duidelijk dat een nationale aanpak van een globale crisis niet werkt.

En al zeker niet wanneer de overheid de bank die het dichtst bij haar staat sterker gaat beschermen dan de belangen van de kleine aandeelhouders.

Toch zien sommigen hun politieke aandelen stijgen: Lijst Dedecker zou inmiddels zijn uitgegroeid tot de derde partij van Vlaanderen.

Verwonderlijk is dat niet: de kleine man, die zich door zijn bankier en zijn overheid in de steek gelaten voelt, kiest resoluut voor de anti-establishmentstem.

Ironisch is dat wel, want het zijn niet de politici die aan de basis liggen van de crisis die is uitgebroken. Integendeel, dat zijn net de niet aan regels of toezicht gebonden speculanten, die blind geloofden in de zelfregulering van de markt en ongehinderd luchtkastelen bleven bouwen. En laat dat overheidsloze en controleloze systeem nu net het ultieme paradijselijke wereldbeeld van diezelfde Lijst Dedecker uitmaken.

Het zijn dus net de promotoren van een economische ordening die de crisis veroorzaakte die er hun politiek marktaandeel mee zien stijgen.

Het is van een cynisme dat misschien alleen geëvenaard wordt door de kaderleden van Fortis en Dexia, die het nodig vonden om uitgerekend nu in Monaco een feestje te bouwen, trouw aan het woord van de grote speculant en inmiddels afgezette Citigroupbaas Chuck Prince: "You have got to dance till the music stops."

Yves Desmet
Politiek commentator