VVD en PVDA wonnen de Nederlandse parlementsverkiezingen na een kiesstrijd die veel weg had van echte kanseliersverkiezingen. De ene vraag waar het de jongste dagen allemaal om draaide, was de vraag wie het geschikst was om als minister-president het land te leiden: liberaal Mark Rutte of socialist Diederik Samsom.

Een tweestrijd naar Amerikaans of Brits voorbeeld. Alleen heeft Nederland, net zoals België, geen meerderheidssysteem. Na een verkiezing in een proportioneel systeem moeten coalities worden gesmeed.

PVDA en VVD hebben zich de hele campagne lang tegen elkaar afgezet. Rutte begon met de uitspraak dat het slechtst denkbare scenario er een was waarbij de socialisten opnieuw mee zouden besturen. Vorig weekend noemde hij de PVDA nog "een gevaar voor Nederland". Nu zijn ze tot elkaar veroordeeld.

Het lijkt sterk op de situatie die in Antwerpen. N-VA-voorzitter Bart De Wever opende de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen met de mededeling dat zijn het zijn doel was om de socialisten na tachtig jaar van het Schoon Verdiep weg te jagen. Maar zelfs al wordt de N-VA op 14 oktober de grootste partij, dan nog is de kans zeer groot dat de twee met elkaar in zee moeten gaan.

Een proportioneel systeem heeft als voordeel dat de verschillende strekkingen die in de maatschappij leven beter vertegenwoordigd worden. Nieuwe evoluties worden via nieuwe partijen ook sneller zichtbaar.

Het grote nadeel van het proportionele systeem is, zeker in een versnipperd politiek landschap, dat je veel partijen nodig hebt om een compromis te sluiten, waardoor het eindresultaat een grijze brij wordt.

CD&V, Open Vld en sp.a - de traditionele Vlaamse partijen die deel uitmaken van de regering-Di Rupo - bevinden zich alle drie op een historisch dieptepunt. Het duel dat de Vlaamse politiek de volgende twee jaar zal domineren, is er een van de drie samen tegen uitdager N-VA.

Veel parallellen tussen de traditionele partijen in Nederland en België zijn er niet. Het enige waar ze zich hier aan kunnen optrekken is dat het niet de roepers zijn die het luidst schreeuwen, maar de doeners die hun handen vuil willen maken, het in Nederland hebben gehaald.

En natuurlijk dat wie de stekker uit de regering trekt op zijn bek gaat. Altijd.

Steven Samyn
Chef politiek