In 2003 stemde de paars-groene regering-Verhofstadt een ambitieuze wet op de kernuitstap, die haar concrete vorm zou moeten krijgen vanaf 2015.

Sindsdien woedt het debat volop. We worden nu al jaren om de oren geslagen met voorspellingen dat op dat ogenblik ook het licht zal uitgaan en België een land zonder elektriciteit zal worden. Wat niet klopt, want de energieproductie zou kunnen worden gecompenseerd door gascentrales, op voorwaarde tenminste dat men daarin meer zou willen investeren. Maar dat kost geld en nucleaire energie brengt geld op.

Dus wordt er sindsdien, niet het minst vanuit Electrabel zelf, volop gelobbyd om dit voornemen liefst te vergeten, of minstens op de lange baan te schuiven.

Het blijkt een probleem van eerste orde te zijn. Eigenaardig wel, want zowel in Duitsland als in Japan heeft men zonder al te veel politieke discussie en problemen komaf gemaakt met de nucleaire stroomvoorziening, wegens te gevaarlijk. Sinds de kernramp in Fukushima is in beide landen een meerderheid van kerncentrales gesloten. Nochtans blijft in Duitsland en Japan het licht gewoon branden.

De reden voor het talmen en treuzelen van de Belgische politiek is niet eens zover te zoeken. Niet alleen is de sector via de nucleaire rente een gewillige melkkoe voor de begroting, bovendien maalt die sector daar niet eens om: ondanks de nucleaire rente is de productie van energie uit boekhoudkundig volledig afgeschreven reactoren zowat een licentie om geld te drukken.

Snel en goedkoop geld, voor de regering en voor Electrabel, betekent dat er ook niet de minste incentive is om te investeren in alternatieve energievoorzieningen, andere productiemethodes of meer rationeel energieverbruik.

Wie een beetje de markten volgt, of het nu die van de banken of die van de energie zijn, weet dat niet-gereguleerde markten onmiddellijk en onvermijdelijk voor de weg van de minste weerstand en kosten zullen gaan, en steevast zullen kiezen voor die van het gemakkelijke en grootste gewin.

Dus komt er van de kernuitstap alleen mondjesmaat iets in huis. De twee oudste van Doel, de 1 en de 2, gaan dicht na nog maar eens jaar uitstel. Electrabel zal er niet rouwig om zijn, want die twee worden op dat ogenblik opnieuw kostenposten, met forse investeringen om ze bedrijfsklaar te houden.

Tihange 1 mag tien jaar langer openblijven. En dan blijven Doel III en IV, en Tihange II en III ook gewoon rustig voortdraaien. Het sluiten van twee volledig afgeschreven kerncentrales, en vijf andere volop verder laten draaien, voorstellen als het begin van een kernuitstap kan alleen maar een wrange grap genoemd worden.

Yves Desmet
Politiek commentator