Jean-Luc Dehaene in zijn moestuin. Met verkiezingen in aantocht doken de beelden steevast op. Voor de rest stond de CD&V'er niet direct bekend als de meest ecologisch geïnspireerde politicus. Toch zakte hij in 1992 - weliswaar niet met enorm veel animo - af naar Rio de Janeiro voor de VN-top over milieu en ontwikkeling. Klimaat was op dat moment dan ook 'hot'.

De bijeenkomst staat geboekstaafd als een succes. Er werden vooral vage beloften gedaan, zoals dat bij een diplomatieke hoogmis past. Maar wereldleiders waren zich bewust geworden van de problematiek, klonk het. Niet alleen Dehaene, maar ook de Wereldbank maakte brandhout van de 'oude' tegenstelling tussen ecologie en economie.

Vandaag is Rio+20 een evenement in de marge en domineren andere thema's de politieke agenda. De klassieke westerse machten vragen zich af hoe ze de nog steeds uitdijende financiële crisis onder controle kunnen krijgen. De groeilanden zijn in eerste instantie gefocust op hun groei, en ontwikkelingslanden lijken genoeg te hebben van de vaak loze beloftes. Niet Brazilië, maar de G20 in Mexico domineert de internationale agenda.

In de praktijk veranderde er immers niet veel. Vijf jaar na Rio werd het Kyotoprotocol gesloten. Tegen dit jaar moesten de broeikasgassen met 5,2 procent dalen. In plaats daarvan stegen ze maar liefst met de helft. Andere verdragen en internationale afspraken waren hetzelfde lot beschoren. Hoe meer verdragen er worden afgesloten, hoe slechter het met onze planeet gaat. En dat is niet eens een boutade, maar een realiteit.

Rio+20 moet duurzame doelstellingen opleveren tegen overbevissing, watertekort... Meer nog. Er moet eindelijk een wereldautoriteit komen die kan controleren en sanctioneren. De kans dat daar sluitende afspraken over worden gemaakt, is onbestaande. Naast de vage beloftes verdwijnt zelfs het bewustzijn dat de situatie urgent is.

Twee decennia geleden werd voorspeld dat de Rio-top een sleutelmoment zou blijken. Daar blijft niets van over. Wereldleiders als Barack Obama, Angela Merkel of David Cameron sturen hun kat naar Rio+20. Net zoals Elio Di Rupo of Kris Peeters.

Wie wel naar Brazilië trekt voor wat een klimaatflop dreigt te worden, is prins Laurent. Een betere illustratie van de ondraaglijke lichtheid van deze bijeenkomst is moeilijk denkbaar.

Steven Samyn
Chef politiek