De vakbonden toonden zich gisteren opgetogen over het succes van de nationale staking. De werkgevers waren dan weer tevreden over het gebrek aan succes ervan. Elk met eigen cijfers en invalshoeken. Elk met zijn eigen waarheid en grote gelijk.

Opmerkelijk is het al lang niet meer. De sociale verhoudingen zijn al beter geweest, om het eufemistisch uit te drukken. Vakbonden en werkgeversorganisaties zijn natuurlijke tegenstanders. Wat over en weer schieten is er altijd bij. Maar de laatste tijd is het meer een loopgravenoorlog.

De politiek sleepte zich de voorbije jaren van impasse naar impasse. Terwijl het spook van de crisis steeds nadrukkelijker rondwaarde, bleven de dames en heren politici leuteren en kibbelen. Maar uiteindelijk slaagde de Wetstraat er wel in zichzelf uit het moeras te trekken en een compromis te sluiten.

Zo ver zijn de sociale partners nog niet. "Het verschil met de politiek is dat wij er vaak in slagen compromissen te sluiten en oplossingen te vinden. Ook al is het een compromis, het geeft voldoening." Zo klonk het meer dan een jaar geleden nog in een dubbelinterview met Rudy De Leeuw (ABVV) en Karel Van Eetvelt (Unizo).

Vandaag zijn de rollen omgedraaid. Er is geen enkele onderhandelingstafel in ons land waar het verschil tussen links en rechts zo groot is. Waar zo moeilijk water in de wijn kan worden gedaan.

PS-vicepremier Laurette Onkelinx benadrukte enig tijd geleden dat het misschien tijd was voor een groot sociaal pact voor groei en werk tussen overheid, werkgevers en werknemers. Net zoals er na de Tweede Wereldoorlog in ons land een groot pact werd gesloten. Daarvoor moeten de partners wel on speaking terms met elkaar zijn. Zolang polarisatie en radicalisering troef zijn, blijft het een verre droom.

Het sociaal overleg zet zich langzaam maar zeker steeds verder buitenspel. Het resultaat is dat de politiek dan maar de knopen alleen doorhakt. Waardoor werkgevers- en werknemersvertegenwoordigers buiten het systeem komen te staan dat ze decennialang mee hebben helpen opbouwen. Een abdicatie die betreurenswaardig is.

Staan roepen aan de zijlijn dat je de waarheid in pacht hebt, heeft nog nooit iets veranderd. Zeker niet op een moment dat iedereen beseft dat er hervormingen moeten komen, willen we ons sociaal model behouden.

Steven Samyn
Chef politiek