Net voor de nationale actiedag van de vakbonden eind 2008, plaatse Open Vld een advertentie in de kranten onder de slogan: 'Kameraden, waar is mijnen trein?' Een gelijkaardige advertentiecampagne zal vandaag niet verschijnen. Daarvoor zitten de liberalen net iets te veel in het oog van de storm.

De Open Vld-senaatsfractie blijft wel aandringen op een systeem van minimale dienstverlening. Onlangs dienden ze een wetsvoorstel daarover opnieuw in. Onmogelijk is het niet. Ziekenhuizen blijven op die manier draaien, witte woede of niet. Elektriciteitscentrales ook, net zoals politiediensten. Spanje, Portugal, Frankrijk en Italië kennen gelijkaardige regelingen. Ook al blijven die in de praktijk vaak dode letter bij syndicale acties.

Staken is een recht. Maar geen enkel recht is absoluut. De aangekondigde spoorstaking van donderdag, irriteert veel pendelaars. Maar treinreizigers kunnen zich ten minste voorbereiden. Een dagje telewerken of carpoolen. Het is niet leuk, maar het gaat ook. Al blijft het vreemd om als overheid mensen te stimuleren de wagen thuis te laten en voor het openbaar vervoer te kiezen, als de betrouwbaarheid ervan rammelt. Wie op de NMBS rekent, is al te vaak de dupe.

De discussie die bij elke staking in de openbare diensten opduikt, verloopt redelijk voorspelbaar. Socialisten en vakbonden willen niet weten van het inperken van het stakingsrecht. Liberalen en vakbonden eisen keer op keer een minimale dienstverlening. Is het dan echt onmogelijk om hierover afspraken te maken? Nu de regering toch bezig is met hervormen, kunnen ze misschien hier ook een regeling over uitwerken.

Met een discours dat er gestaakt zal worden tot alle eisen van het spoorpersoneel zijn ingewilligd, raken we alvast nergens. Als een groepje machinisten zomaar autonoom een deel van het spoornet kan platleggen, dreigt het begrip dat er nog is, weg te smelten als sneeuw voor de zon. Voor de mensen die na een dag werken 's avonds op een leeg perron stranden, rijmt syndicalist waarschijnlijk op corporatist.

Los van de vraag hoe je een eenzijdig opgelegde minimale dienstverlening afdwingt of hoe je bij een algemene staking 100.000 pendelaars kunt vervoeren als er maar capaciteit is voor 50.000. Er is iets mis als een minderheid met wilde, emotionele stakingen een meerderheid op elk moment kan gijzelen.

Dan zal een aanslepende spoorstaking er alleen maar toe leiden dat het debat over de minimale dienstverlening niet tegen te houden is.

Steven Samyn
Chef politiek