Formateur Elio Di Rupo (PS) kon gisteren, in een perfect geregisseerde vertoning, eindelijk de zesde staatshervorming in ons land voorstellen. Het compromis komt er 485 dagen na de verkiezingen. Maar eigenlijk was de Wetstraat al veel langer aan het wachten op deze hervorming.

Het vorige institutionele akkoord - het Lambermontakkoord uit 2001 - kon bezwaarlijk een grote hervorming genoemd worden. Sindsdien doken de conflicten tussen Vlamingen en Franstaligen immers in een steeds sneller tempo en steeds heftiger op. Vooral B-H-V bleef keer op keer het politieke klimaat vergiftigen.

Geflankeerd door de acht onderhandelaars meldde de formateur dat dit akkoord "het land laat evolueren en stabiliseren". Beter kan het niet worden gezegd. De zesde Belgische staatshervorming is een evolutie, geen revolutie. Een grote hervorming waarbij het zwaartepunt in België nog een stuk verder wordt verlegd van de federale overheid naar de deelstaten. Maar of dat nu een copernicaanse omwenteling is? De regio's krijgen nog steeds niet de bovenhand op het nationale niveau.

Over de vraag hoe copernicaans dit institutioneel akkoord is, zal nog eindeloos gepalaverd worden. Het historische karakter ervan ligt vooral in het feit dat er na het communautaire opbod van de voorbije jaren een tweederde meerderheid is gevonden om een akkoord te sluiten. Een waarbij niet alleen bevoegdheden worden overgedragen en een nieuwe financieringswet is uitgewerkt, maar vooral eindelijk werk is gemaakt van een vrij zuivere splitsing van B-H-V.

De formateur roemde de moed van zijn medeonderhandelaars. Terecht. Niet toevallig stonden Wouter Beke en Charles Michel naast Di Rupo tijdens de voorstelling. De CD&V-voorzitter en zijn MR-collega zaten veruit in de moeilijkste positie en hebben het verst hun nek moeten uitsteken. Samen met hun collega's slaagde deze generatie politici in wat Guy Verhofstadt in 2005, Yves Leterme in 2007 en Jean-Luc Dehaene in 2010 niet lukte.

Of ze daarvoor beloond zullen worden, is onwaarschijnlijk. Het geheugen van de kiezer is kort. Hopelijk kan deze staatshervorming de communautaire spanningen voor jaren wegnemen en zal de totale impasse niet opnieuw de volgende campagne domineren. Hopelijk gaat het dan over de vraag hoe ons land is bestuurd. Hoe de enorme uitdagingen rond justitie, pensioenen en de betaalbaarheid van onze welvaartsstaat zijn aangepakt.

De zesde staatshervorming alleen zal niet volstaan om hier positief op te antwoorden. Maar het is wel een noodzakelijke voorwaarde om ooit tot een echt beleid te kunnen komen. Het communautaire gebeuzel heeft lang genoeg geduurd.

Steven Samyn
Chef politiek