De cijfers zijn onthutsend. Twintig jaar geleden waren er te weinig technici, mecaniciens, ingenieurs, informatici, en verpleegkundigen. Vandaag zijn het nog altijd krek dezelfde beroepen met een onverklaarbaar tekort op de arbeidsmarkt. Zijn er argumenten om dat niet 'wraakroepend' te noemen?

Zeker, er blijven te weinig ingenieurs of verpleegkundigen. Maar krijg je betere experts indien we scholieren niet alleen oriënteren, maar ook verplichten tot een bepaalde studie?

In wezen is dit debat ook een oefening in bescheidenheid. De notie 'knelpuntberoepen' tart de zogenaamde maakbaarheid van de samenleving. Er zijn geen logische argumenten waarom schitterend verloonde beroepen als ingenieurs en informatici niet populair zijn. Waarom vertikken jongeren die studie te volgen? De zware ingenieursstudie? De anonimiteit van de job als ICT'er?

Het is de paradox van deze maatschappij. De hyperflexibele economie stelt eigenlijk dezelfde vragen als in de tijd dat er regionaal nog klassieke, gevestigde sectoren waren. De Limburgse mijnscholen vormden arbeiders 'op maat' voor de mijnen, de West-Vlaamse hotel- en vissersscholen deden dat voor hun eigen doelgroepen. Maar hoe kun je tot een gelijkaardige aanpak komen in een land waar steeds minder grote bedrijven en sectoren zijn, en steeds meer kmo's, met allemaal hun eigen specifieke skills? Een paar jaar geleden betoogden universiteitsstudenten nog omdat ze dachten dat hun opleidingen in waarde zouden dalen omdat ze "te generalistisch" zouden worden. Dezelfde bedrijven die destijds generalistische vaardigheden eisten vragen vandaag zeer specifieke, toegepaste kundes. En de vertegenwoordigers van de werkgevers willen doorgaans dat de overheid het met merkelijk minder middelen en mankracht moet doen, maar intussen moet die fors afgeslankte overheid wel exacter maatwerk afleveren dan ooit.

'De staat' krijgt intussen alle schuld. Als er te veel werklozen zijn, is dat de schuld van de staat. Ook als er te weinig werkwilligen zijn. Als er niet het gepaste werkaanbod is, is dat nooit de schuld van de werkgevers. Ze kijken nooit in eigen boezem. Een positivo zegt: dat is een stap tegen ongewenste intimiteiten op de vloer. Een realo: dit is nog altijd niet goed.

Walter Pauli
Politiek commentator