dm opinie Dag één van de oorlog in Libië, en het blijkt geen walk-over te worden. Dat hoeft eigenlijk niet te verbazen: "ein frischer, fröhliger Krieg" is altijd een mythe geweest. Bij oorlogen vallen slachtoffers (ook bij de burgerbevolking), worden foute inschattingen gemaakt, blijken theoretische militaire concepten nooit helemaal toepasbaar op het terrein, en is altijd een grote dosis bijsturing of correctie nodig. Dat was bij alle oorlogen en gewapende conflicten van de voorbije eeuw zo, en dat speelt vanaf de eerste dag mee bij het militair afdwingen van de no-flyzone boven Libië. Het heeft dus weinig zin om bij de eerste problemen meteen de hele operatie in vraag te stellen.

Natuurlijk zijn er organisaties die dat doen: met name de machtsclubs van de Arabische en Afrikaanse leiders. Ze zeggen openlijk dat het instellen van een no-flyzone niet hetzelfde is als die beslissing ook willen afdwingen. Met die politiek kwamen ze in het verleden weg, en ze dachten dit nu ook nog te doen. Tot bleek dat de westerse regimes zich inderdaad verplicht zagen om militair in te grijpen, om een bloedbad bij een opstandige burgerbevolking te vermijden.

Critici zoals Noam Chomsky of grote delen van de West-Europese vredesbeweging vrezen dat onder het mom van een dun VN-mandaat een nauwelijks verholen oorlog begonnen is om de controle over de olie. De oorlog tegen Libië is niet die tegen Irak. Deze reeks opstanden kwam er na civiel protest dat aanvankelijk niet echt gewenst was bij het westerse machtsblok. Dus aarzelde men over het laten vallen of steunen van dat bevriende 'stabiele' regime. Maar doordat de opposanten in Tunesië, Egypte en Libië hun eigen elites zelf aan het wankelen brachten, viel het argument 'stabiliteit' weg. En bleef de druk van de publieke opinie, verbolgen over de tv-beelden van oorlog en repressie.

Het argument 'oorlog om de olie' is deze keer wel erg cynisch gebruikt: alsof inwoners van een oliestaat minder rechten hebben dan anderen en meer repressie zouden moeten dulden, omdat de VN anders het verwijt krijgen dat het Westen uit is op controle over de olie. Waarbij men dus geen of slechts lauwe steun wil geven aan een bevolking die de moed vond om in opstand te komen tegen een regime dat juist zijn legitimatie vond in het 'rustig' controleren en exploiteren van de eigen olie en rijkdom.

Walter Pauli
Politiek commentator