U zit neer, hopen we, wanneer u deze cijfers leest: de energieprijzen in België lagen eind vorig jaar 17 procent hoger dan een jaar voordien. De prijsstijging is bijna twee keer zo hoog als in Duitsland, Frankrijk en Nederland, waar de prijzen met 9 procent stegen. Prijzen voor stookolie en motorbrandstoffen gingen met 21 procent omhoog, in de buurlanden bleef de prijsstijging beperkt tot 16 procent. Stroom werd 6 procent duurder in België tegen 2,7 procent in de buurlanden. Het grootste verschil zit hem in de consumptieprijzen voor gas. In ons land liepen die op met liefst 20,4 procent, tegenover 6,6 in de buurlanden.

Dat is niet alleen evident slecht nieuws voor de consument, die de facturen betaalt, maar ook voor de economie in zijn geheel. Die exorbitante prijsstijgingen doen immers op hun beurt de index weer sneller stijgen, wat vervolgens weegt op de kostenstructuur van de bedrijven en hun concurrentiepositie. De bedrijven betalen zo dubbel: niet alleen als energieverbruikers, maar ook als de betalers van geïndexeerde lonen en weddes. De energieprijzen zijn er voor een groot stuk verantwoordelijk voor dat de inflatie in België met 3,4 procent opmerkelijk hoger ligt dan in de buurlanden, waar ze slechts 1,9 procent bedraagt. Die hoge inflatie is dan weer slecht nieuws voor spaarders, die met de huidige minimumrentes op die manier immers geld verliezen.

Voor een stuk moet daarbij in eigen boezem gekeken worden. We 'smossen' in onze ruime en slecht geïsoleerde woningen nog te veel met energie, dat klopt. Maar nog veel belangrijker dan dat is de quasi-monopoliepositie van de energiereuzen, Electrabel op kop, en hun ondoorzichtige prijzenpolitiek, die nog maar onlangs voorwerp van scherpe kritiek was vanuit de toezichthouder CREG. Vrije en maandelijkse prijsaanpassingen - in het buitenland minder frequent en onder controle - geven immers vrij spel aan de energiereuzen om winst te maken alsof ze zelf geld mogen drukken.

Ondanks alle klachten vanuit het bedrijfsleven, de vakbonden, de consumenten en de toezichthouder zelf, blijft de energiesector echter vakkundig buiten schot en ontbreekt de politieke moed om deze bedrijven tot de orde te roepen. Waardoor het door Frankrijk gestuurde Electrabel zich langzaam maar zeker ontpopt tot bloedzuiger van de Belgische economie en de spaarboekjes van haar inwoners. Vooraleer men eraan denkt de energieprijzen uit de index te houden, kan men misschien beter eerst optreden tegen de prijsverhogers zelf.

Yves Desmet
Politiek commentator