Na een minicrisette en een consultatieronde bij de koning, gebruikelijke rituelen bij onderhandelingen op het scherp van de snee, probeert Elio Di Rupo deze week toch de basis te leggen voor een echte formatie. Belangrijkste punt dat nog getrancheerd moet worden is de financieringswet, de bloedsomloop van de Belgische staatsfinanciën. Dat is ook nodig, niet alleen om de verschillende deelstaten meer financiële verantwoordelijkheid te geven, maar ook omdat je anders de staatsfinanciën gewoon niet meer op orde krijgt.

Want waar de gesprekken nog nauwelijks over zijn gegaan, is de gigantische besparingsinspanning van 25 miljard euro die moet worden geleverd door alle overheden van het land. Die oefening alleen al zal ervoor zorgen dat iedereen in dit land Vlaming, Waal en Brusselaar hoe dan ook een stukje zal verarmen, anders kom je er gewoon niet. In die zin is de Franstalige eis dat niemand armer mag worden van de oefening, een onhoudbare stelling: iedereen zal immers verarmen, het is alleen de vraag of dat in enigszins gelijke mate zal gebeuren.

De Franstaligen hebben een niet onbegrijpelijk trauma aan de eerste financieringswet overgehouden, omdat na verloop van tijd bleek dat de demografische projecties die daarin vervat zaten niet klopten, waardoor het Franstalig onderwijs met een groot financieringstekort kwam te zitten. Maar dat is een technisch probleem dat je kunt oplossen. In plaats van een momentopname te maken en alle financiering van daaruit te projecteren naar de toekomst, kun je evengoed een set van criteria opstellen op basis waarvan je jaarlijks de geldstromen laat vloeien en dus ook kunt aanpassen aan niet voorziene en veranderende omstandigheden. Om een te grote divergentie te vermijden kun je bovendien leentjebuur spelen bij Duitsland, waar het principe van de Finanzausgleich verhindert dat er te grote verschillen tussen deelstaten en het nationale gemiddelde ontstaan. 
Er zijn met andere woorden wel genoeg technische parameters en voorwaarden te bedenken die het principe van grotere financiële verantwoordelijkheid kunnen koppelen aan solidariteit, en die moduleerbaar blijven op langere termijn. Dat zal niet tijdens deze formatie gebeuren, maar dat belet niet dat over de grote principes nu al afspraken gemaakt kunnen worden.
 
Yves Desmet
Politiek commentator