Het Pentagon was niet karig met beelden van het vertrek van de laatste Amerikaanse gevechtseenheid uit Irak. Nu de laatste tanks Koeweit binnengerold zijn blijft wel nog een troepenmacht van zo'n 50.000 man over in Irak, maar dan niet als gevechts- maar als veiligheids- en opleidingseenheid. Het is een woordspel dat herinneringen oproept aan de roemloze Vietnamoorlog, waar het Amerikaanse leger ook lange tijd volhield dat het enkel 'adviseurs' ter plekke had.

Maar goed, eind 2011 zouden ook die adviseurs hun matten opgerold moeten hebben, en daarmee zou dan definitief een einde moeten komen aan deze vreselijke Irakoorlog. De exit was beloofd door president Obama tijdens zijn verkiezingscampagne, maar dat maakt hem niet minder historisch, na een bezetting van bijna zeveneenhalf jaar. Obama is dus een man van zijn woord. Het is ook een woord dat progressieve harten in Europa beroert, want Obama's engagement stopt eindelijk die domme, valse oorlog en bezetting in het Midden-Oosten.

En toch wringt dit vertrek. De beelden van juichende soldaten moeten de indruk wekken dat hier een leger vertrekt dat zijn opdracht vervuld heeft. Terwijl het eigenlijk als een dief in de nacht wegsluipt, een land in wanorde en een bevolking in volstrekte onzekerheid over zijn eigen toekomst achterlatend. De Amerikaanse troepen keren naar huis terug omdat de president dat nu eenmaal beloofd heeft, niet omdat ze vrede en democratie gesticht hebben.

Dat vrede nog veraf is, bewees deze week alweer een bloedige bomaanslag. De aanslagen zijn verminderd in aantal, maar net zo goed wachten de terreurgroepen tot de Amerikanen hun hielen gelicht hebben. Een democratisch gelegitimeerde autoriteit om de orde te handhaven is er immers nog niet. Zes maanden na de verkiezingen zitten de regeringsonderhandelingen in Irak compleet in het slop - een politieke impasse met een omvang en risico's die toch nog van een andere orde zijn dan de onze. Dat alles maakt Irak een land dat balanceert tussen gewapende vrede en burgeroorlog.

De Amerikaanse regering, die deze knoeiboel veroorzaakt heeft, lijkt er nogal gerust op dat het uiteindelijk wel de juiste kant zal opgaan. Een zware gok, waarvan we de uitkomst pas volgend jaar zullen kennen.

Bart Eeckhout
Chef politiek