Het openbaar worden van meer dan 90.000 militaire documenten over de oorlog in Afghanistan moet zowat het grootste militaire lek zijn sinds de 'Pentagon Papers' begin jaren '70 meer inzicht gaven in de Vietnamoorlog.

En eigenlijk is er nog niet zoveel veranderd. Want veel meer dan absolute topsecretinformatie geven de documenten vooral weer dat deze oorlog, net als alle vorige, door de oorlogvoerende partijen veel rooskleuriger wordt voorgesteld dan hij in werkelijkheid is. Nog steeds werkt het aloude propagandamechanisme dat probeert de strijd veel cleaner voor te stellen dan hij is, en minimaliseert hij de slachtoffers, vooral bij de burgerbevolking.

Zo zijn er vele nooit eerder bekendgemaakte incidenten waarbij de coalitietroepen burgerslachtoffers maakten, soms alleen omdat er niet snel genoeg geremd werd bij een wegcontrole. De documenten schetsen een beeld van een soms klungelig gevoerde oorlog, waarbij soldaten die niet vertrouwd zijn met het terrein en de bevolking al blij zijn als ze hun 'tour of duty' gewoon kunnen overleven. Er zijn duidelijk ook al meer slachtoffers gevallen onder de eigen troepen en Afghaanse regeringstroepen door friendly fire dan tot hiertoe werd bekendgemaakt. Bovendien blijken de talibanstrijders zeker niet aan slagkracht in te boeten, integendeel, ze blijken nu ook over meer geavanceerd wapenmateriaal te beschikken dan tot nu werd aangenomen.

De stukken onthullen daarnaast ook het bestaan van geheime eskaders, die talibantopfiguren moeten liquideren, en schetsen tientallen grensconflicten tussen Afghaanse en Pakistaanse troepen, die in theorie verondersteld worden bondgenoten te zijn. Diezelfde bondgenoot Pakistan zou overigens via haar geheime dienst ook logistiek en financieel bepaalde talibaneenheden steunen, wat de geopolitieke puzzel in de regio zo mogelijk nog ingewikkelder maakt.

Al bij al levert dat een verontrustend plaatje op, dat duidelijk aantoont dat het idee om na het verslaan van de taliban het land in handen te laten van een met de geallieerden bevriend regime niet echt met de realiteit op het terrein strookt.

Na negen jaar oorlog is dat een ontnuchterende vaststelling. Ook inzake de Belgische deelname aan deze militaire operatie.

Yves Desmet
Politiek commentator