Toen België het wettelijke pensioen invoerde op 65 jaar, was de gemiddelde levensverwachting 64 jaar en 7 maanden. Eigenlijk rekende de staat erop dat je vijf maanden voor je pensioen het loodje zou leggen. Voor iedere gepensioneerde waren er toen bovendien vier actieven die bijdragen stortten.

Vandaag stoppen we gemiddeld op 58 à 59 jaar, en hebben we een levensverwachting van 80 jaar. En dat in een samenleving waar voor iedere gepensioneerde binnenkort nog maar twee actieven bezig zullen zijn. Van iedere actieve wordt dus verwacht dat hij dik 10 pensioenjaren van een gepensioneerde zal moeten financieren. Dat is, in vergelijking met de start van het stelsel, meer dan een vertienvoudiging van de solidariteit die van jonge actieven wordt gevraagd.

Dat zijn, weet iedereen die met het dossier bezig is, onhoudbare cijfers voor het wettelijke pensioenstelsel, en ze houden in wezen nu al een veroordeling tot verarming in voor al wie enkel met het wettelijk pensioen zal moeten toekomen. Dat is het macro-economische plaatje.

Het individuele plaatje is dat van de arbeider die aan de lopende band een slopende carrière heeft gehad, en nu blij is dat hij een valscherm krijgt wanneer ver weg in de Verenigde Staten is beslist dat zijn fabriek dicht moet, en die zich afvraagt waarom hem dat, anders dat uit jaloezie, misgund wordt.

Wel, het afgelopen jaar betaalde de RVA 115.552 bruggepensioneerden uit, het hoogste aantal sinds daarover cijfers worden bijgehouden. Die bruggepensioneerden worden in de praktijk haast nooit meer actief op de arbeidsmarkt. De activiteitsgraad van de leeftijdscategorie tussen 55 en 65 is in België al bij de laagste van Europa. In al onze buurlanden wordt de pensioenleeftijd verhoogd, om de financiering van het pensioenstelsel betaalbaar te houden, en ook vanuit de redenering dat een fors gestegen levensverwachting ook een aantal extra arbeidsjaren mogelijk moet maken, om de jongere generaties niet nodeloos te belasten.

Het signaal om de Opelwerknemers nu op 50 met brugpensioen te laten gaan is dan misschien individueel begrijpelijk, maar maatschappelijk onverantwoord, en het is bevreemdend dat alle partijen die de verhoging van de activiteitsgraad bij ouderen in hun programma hebben staan, er nu het zwijgen toe doen.

Yves Desmet
Politiek commentator