De massale huiszoeking in het aartsbisdom Mechelen-Brussel, bij kardinaal Danneels en de voorzitter van de vertrouwenscommissie zijn ongezien. Toch zijn ze niet onterecht, integendeel zelfs.

Sinds het ontslag van de Brugse bisschop Vangheluwe is de bal onherroepelijk aan het rollen gegaan. Steeds meer slachtoffers hebben daaruit moed geput, niet alleen om zich te outen, maar ook om kritiek te leveren op de manier waarop ze door de kerkelijke hiërarchie behandeld werden.

Door de opeenstapeling van verhalen werd duidelijk dat het kindermisbruik niet draaide om een paar geïsoleerde gevallen, maar dat een significante minderheid van priesters er zich schuldig aan maakte.

Bovendien bleek dat de kerkelijke autoriteiten niet alleen op de hoogte waren van veel gevallen, maar halsstarrig het belang van het instituut kerk lieten primeren boven dat van de slachtoffers. Soms door pure negatie, soms door het betalen van zwijggeld. Maar steeds werd geprobeerd hoe dan ook de zaak binnenshuis te houden, en werd gretig gebruik gemaakt van de verjaring als middel om aan gerechtelijke vervolging te ontsnappen.

Eigenlijk heeft de kerk zich jarenlang buiten het rechtssysteem geplaatst en geprobeerd via een parallelle behandeling zoveel mogelijk haar eigen belangen te vrijwaren. Waarbij ze stelselmatig als rechter èn partij optrad. Waardoor ze er zelfs actief toe bijdroeg dat misdrijven straffeloos bleven. Dat laatste alleen is een overtreding van de strafwet.

Dat het gerecht deze de facto privatisering van de behandeling van misdrijven door het kerkelijk instituut niet langer pikt, en nu zoveel mogelijk dossiers opnieuw binnen het algemene rechtssysteem wil brengen, om na te gaan of er inderdaad een omerta werd georganiseerd, kan daarom alleen maar toegejuicht worden. De privacy van de betrokkenen wordt immers minstens evenzeer gegarandeerd door het geheim van het onderzoek als door de commissie-Adriaenssens. De scheiding van kerk en staat kan niet blijvend worden ingeroepen om de rechten van verkrachte en gemanipuleerde minderjarige slachtoffers te negeren. De kerk zal moeten leren dat ze niet alleen verantwoording aan zichzelf verschuldigd is. Want dit onderzoek bewijst dat het gerecht niet alleen op de daders aan het jagen is, maar vooral op het instituut dat hen beschermde.

Yves Desmet
Politiek commentator