Het kost niet eens veel moeite om begrip op te brengen voor Jeroen Olyslaegers, Stijn Meuris en die vele anderen die ik dezer dagen tegen het lijf loop en die er even genoeg van hebben, en die besluiten om bij wijze van burgerlijke ongehoorzaamheid en protest ditmaal met hun voeten te stemmen. Ik volg nu al meer dan 20 jaar van nabij de Wetstraat en ik moet toegeven dat ook bij mij de woede en de verontwaardiging over het geleverde schouwspel nooit groter zijn geweest.

Maar toch kan ik niet alle schuld aan de politici geven. Ook de kiezers, die de klassieke compromismakers niet meer belonen, maar alleen lijken te gaan voor steeds radicalere beloften, hebben een grote verantwoordelijkheid. Want hoe radicaler men kiest, hoe meer ook gevestigde partijen menen te moeten radicaliseren, en hoe moeilijker een compromis en toegevingen worden. Nochtans zijn het compromis en de toegeving het alfa en omega van de Belgische politiek: alleen op die manier zijn we er nu al bijna twee eeuwen in geslaagd alle maatschappelijke breuklijnen in dit land te beheren en te beheersen, zonder dat zulks overmatig veel bloed gekost heeft.

Maar de intrinsieke waarde van het palaver, de moeizame zoektocht naar evenwichten in punten die men binnenhaalt en toegevingen die men doet, geldt vandaag als zwakheid, ook al is het de enige manier om in een democratie meningen samen te laten leven. Vandaar ook mijn woede tegenover Yves Leterme, die om verkiezingen te winnen dit basisgeloof bij het groot huisvuil zette en wetens en willens zijn achterban voorloog dat hij in vijf minuten tijd zijn politieke visie aan iedereen zou kunnen opleggen. Laten we hopen dat Marianne Thyssen die lijn niet verder zet.

Hoe radicaler men stemt, hoe minder er verandert, dat is de les die we de afgelopen drie jaar hebben geleerd. Hoe meer de illusie wordt gevoed dat een minderheid zijn wil kan opleggen aan de meerderheid, of zelfs omgekeerd, hoe geblokkeerder de toestand blijft.

Daarom zal ik, met loden schoenen, toch gaan stemmen: omdat niet stemmen het soortelijk gewicht van de roepers en de radicalen alleen maar doet toenemen, en het soortelijk gewicht van mensen die oplossingen en compromissen willen, zal doen afnemen. Niet stemmen in de hoop dat er iets zal veranderen, is illusoir. Het is je stem weggeven aan de antipolitiek.

Bovendien: 'Si tous les dégoûtés s'en vont, il n'y a que les dégoûtants qui restent.'

Yves Desmet
Politiek commentator