Huisbaas

Het gat in de begroting zorgt voor hoogspanning in de Wetstraat. Het was nodig om de banken te redden en de economie draaiende te houden, maar hoe we eruit weg gaan geraken en welk bestuursniveau daar het meest voor moet opdraaien, is momenteel gloeiend hete politieke conflictstof.

Het zou dan ook handiger geweest zijn mocht onder de economisch nog voorspoedige paarse jaren een overschotje zijn opgebouwd. Het tegendeel is gebeurd. Want ook al waren de paarse begrotingen op papier in evenwicht, toch zorgen ze tot vandaag voor behoorlijk oplopende meerkosten.

Een uitgebreid onderzoek van deze krant leert dat de techniek van de "sale and lease back", een favoriet hulpmiddel om de paarse begroting te doen kloppen, zich nu begint te wreken. Tussen 2001 en 2006 werden niet minder dan 84 overheidsgebouwen verkocht om onmiddellijk geld in het laatje te krijgen: dat leverde alles samen 1,4 miljard euro op, wat meegenomen was om toen de begrotingen te laten kloppen.

Maar aangezien de overheid die gebouwen wel nodig heeft, werden ze prompt gehuurd van de nieuwe eigenaars. Als je de totale kostprijs van al die huurcontracten samentelt, kom je op een bedrag uit van 1,9 miljard. Over de hele duur van de operatie betekent dat dus dat de overheid een half miljard meer gaat uitgeven dan nodig was geweest, enkel om in die jaren hun begroting recht te houden.

Bovendien zal, aan het einde van de rit en wanneer alle huurcontracten verlopen, de Belgische overheid die 84 overheidsgebouwen ook definitief kwijt zijn. De enig mogelijke conclusie is dan ook dat kortetermijngewin het ook
hier heeft gehaald van een langetermijnvisie.

Want zowat alle immospecialisten die we raadpleegden, wezen er ook op dat de verkoopprijs vaak te laag en de huurprijs eigenlijk te hoog lag, waardoor de private ondernemers soms tot 17 procent rendement op hun aankoop konden realiseren. Dat krijg je met haastwerk.

De kritiek dat deze regering weinig tot niets heeft gedaan om het begrotingstekort te verminderen, is zonder meer juist. Maar de betere cijfers van de paarse regering hadden veel te maken met kunst- en vliegwerk, dat tot vandaag ook die begroting mee ondermijnt.

Het is beangstigend te moeten vaststellen dat dus iedere regering van de afgelopen tien jaar zonder veel scrupules een schuld blijft opbouwen die ze dan zonder verpinken naar de volgende generaties doorschuift.

Yves Desmet
Politiek commentator