dm column Grosso modo bevolken twee grote groepen de sociale netwerken: de exhibitionisten en de voyeurs, schrijft blogger, marketeer en consultant Guido Everaert.

Het gaat niet goed met de mens, zijn relaties en het leven in het algemeen, en 't is allemaal de schuld van de sociale netwerken. U ziet, nuance is nergens goed voor, om een standpunt duidelijk te maken.

Om te beginnen, hebben we al lang de luxe niet meer om iets anders te zijn op het internet dan onze eigen miserabele zelf. Je kon vroeger al eens experimenteren met verzonnen ideale persoonlijkheden. Heelder zeepbellen waren er op gebaseerd, en bestaan nog steeds, evenwel zonder succes. Denk bijvoorbeeld aan de fantastische vondst van Second Life, een virtuele wereld waar je een hele nieuwe persoon kon worden, en eindelijk die carrière kon nastreven die je in het dagelijks leven werd ontzegd. Een korte hype, en dan niets meer.

Toen geraakte stilaan het smoelenboekje ingeburgerd. Een online repertorium van onze vrienden en kennissen. En we begonnen statussen aan te maken, en iedereen te vertellen waar we zaten en wat we deden, en hoe leuk het allemaal wel was. Uit die tijd stamt de boutade 'Ik wou dat mijn leven in het echt zo interessant was als het er op Facebook uitziet'.

Gelukkig werden mensen daar nuchter in, en worden ze schaars, de extraverten die om de haverklap kond doen over hun intestinale transit of de staat van hun relationele leven.
Maar dat betekent niet dat het allemaal beter is geworden, of volwassener.

Zoals ik het zie zijn er grosso modo twee grote groepen mensen die de sociale netwerken bevolken. De exhibitionisten en de voyeurs. Ikzelf ben - tenminste op dat vlak - een exhibitionist. Ik deel met enthousiasme waar ik ben, wat ik aan het doen ben, en wie daar van ver of dicht bij betrokken is. Ik ga heel oppervlakkig kijken wat mensen in mijn omgeving doen, maar het zal me eerlijk gezegd worst wezen met wie ze dat doen, wanneer of waar. Ik ben meer geïnteresseerd in het verhaal, de geestigheid, de emoties. De grote verbanden, de samenzwering, het complot, dat ontgaat mij.

Aan de andere kant van het spectrum zitten de voyeurs. In hun hoekje gezeten struinen deze spinnen het net af, op zoek naar lekkere hapjes. Ze laten niet veel over zichzelf los, maar ze slaan zorgvuldig alle brokjes info op, en vroeg of laat gaan ze daarmee aan de slag.

Voor de spinnen/voyeurs is flexibiliteit een ijdel woord. Als je zegt dat je dat en dit gedaan hebt, hoe komt het dan dat je op dat uur, op die dag, ergens anders mee bezig was? En hoe komt het dat deze of gene daarbij betrokken was? Het nietsvermoedende slachtoffer wordt vastgezet op basis van her en der gesprokkelde stukjes informatie, een ingewikkeld kluwen van halve waarheden, assumpties en onverklaarbare statussen zorgt ervoor dat de argeloze prooi klemvast zit, en alleen nog opgepeuzeld moet worden. De goesting om zich te uiten zal hem/haar voorgoed vergaan. De goesting om zich te verdedigen is ook meteen weg.

En dat is dus wat ik zie gebeuren in relaties op dit moment. Verschillende scenario's zijn mogelijk. Ofwel zijn beide partners van het 'sharende' type. Ze verspreiden trots fotootjes van hen beiden op restaurant, op concerten, op fietstochtjes, op citytrips. De 'dubbelops'.  Zij samen met de rest van de wereld. Je vraagt je op de duur nog af of die mensen wel een stuk intimiteit over houden. Het is wachten op de eerste foto van een opengesperde vagina waar een kinderhoofdje uitgekropen komt. Live op Instagram en Twitter. Je kunt de bedenking maken of die mensen nog met elkaar praten, of alleen via de 'kanalen' contact houden (met elkaar).

In andere relaties zijn beiden van het ingehouden type, en dan vermoed ik dat ze hun samengebalde wijsheid kunnen gebruiken om het hunne te denken over de vieze wereld daarbuiten. Ik stel me deprimerende, donkere interieurs voor, en een constant aangroeiende stroom wetenswaardigheden over hun kennissenkring, die op gepaste tijden gebruikt wordt om twijfel te zaaien. 'Ah, tiens, dus jij dacht dat Pieter toen daar zat? volgens mij zat hij heel ergens anders!' Ga er maar aan staan!

So far so good, relaties samengesteld uit dezelfde types 'social media gebruikers' dat gaat nog. Elk hun eigen hel, maar tenminste een stukje gelijklopend in de beleving.

Waar het helemaal fout gaat, en jaloezie de kop op steekt is wanneer je een exhibitionist en een voyeur samen aantreft; die kunnen elkaars leven tot een hel maken.  In tegenstelling tot wat je zou denken. Omdat je een verstrengeling met het echte leven krijgt die niet meer leuk is. De exhibitionist wil alles delen, en de andere helft van het koppel stelt vast - op alle mogelijke platformen, van Linkedin tot Foursquare - dat zijn/haar wederhelft alles doet behalve wat hij/zij zich voorstelde. En dan krijg je heibel. En onbegrip.

Ik denk dat er maar één manier is om het leed, de jaloezie, de ergernis te vermijden. Neem het allemaal niet zo au serieux. Stop met het leggen van nietszeggende verbanden, maak er geen dagtaak van om uit te vogelen hoe iemands echte leven er uitziet, op basis van facebook updates en foursquare checkins. Geef het de plaats die het waard is, een hele onbetekenende. Doe liever iets leuk met je dag. Een boek lezen bijvoorbeeld, Een concert bijwonen of op stap gaan. Doe dat, in plaats van de onwrikbare digitale waarheid na te streven! En omgekeerd ook, ga je er echt dood van om eens een keer niet te zeggen dat je aperitieft bij deze of gene?

Ik pleit graag  voor een ietsjepietsje relativiteit in de dingen. Daarom, mijn beste voyeurs, intimistische introverten en stille (ge)nieters: het leven gebeurt op dit moment volop, daarbuiten. Leef het , eerder dan er een digitaal doorslagje van te maken.  En stop met elkaar te controleren.

Laat de mensen die erover willen vertellen, banaliteiten spuien en filosoferen op het internet, hun gang gaan. Vermaak je er mee, neem het voor wat het waard is, plaats er je kanttekeningen bij, maar neem het vooral niet te ernstig.

De exhibitionisten zijn de verhalenvertellers, de brallers, de fanfare van de oppervlakkigheid en de dorst, en ze genieten van de fantastische uitdrukkingsmogelijkheden. Laat ze op twitter babbelen, laat ze foto's uploaden op instagram en restaurants becommentariëren op Foursquare. Wat kan het jullie echt schelen?  En bedenk dat zonder hen, het wel eens heel stil zou kunnen worden op de sociale platformen.

Brusselaar Guido Everaert, uitgeweken naar Gent, is een liefhebber van fijne wijnen, mooie muziek, diepe gesprekken en goede verhalen. Zijn blog:  http://justguidooohh.com