Hilde Kieboom vindt het tijd om grootmoedig te zijn in het asiel- en migratiedossier. Hilde Kieboom is voorzitster van de Sint-Egidiusgemeenschap in Antwerpen

"Een waar schandaal", haalde PS-voorzitter Elio Di Rupo gisteren nog eens zwaar uit naar de manier waarop minister voor Asiel en Migratie Annemie Turtelboom (Open Vld) het dossier behandelt. De discussie over de regularisatie van mensen zonder papieren zit al meer dan een jaar muurvast door meningsverschillen tussen PS en cdH enerzijds en Open Vld anderzijds. Daar kwam deze week het gebrek aan opvangplaatsen voor asielzoekers bij en de sluiting van de dienst Dispatching door Fedasil, uit protest tegen de gang van zaken. Premier Van Rompuy wil tegen 20 juli een akkoord over asiel en migratie. Hilde Kieboom vindt dat geen dag te vroeg.

De federale regering lijkt nu toch besloten te hebben knopen te zullen doorhakken over het nijpende probleem van de uitgeprocedeerde asielzoekers en illegale migranten. Ik mag hopen dat ze er deze keer wel in slagen. Deze regering kan zelf de opsteker gebruiken. Nog veel zwaardere dossiers dienen zich immers aan, zoals de begroting van dit armlastige land in crisistijd en de hangende communautaire kwesties, van de Brusselse rand tot de institutionele hervormingen.

Maar nog veel meer hoop ik het voor Paula, Timur, Marie, Ali, Isabella en de zovele anderen die al jaren met een ongelooflijk geduld en vasthoudendheid wachten op de bevrijdende boodschap dat ze hun toekomst en die van hun kinderen in dit land mogen opbouwen. Toen we begin 2006 opriepen tot de actie Hoop op Papieren, wachtten velen daar al meer dan vijf jaar op. We zijn drieënhalf jaar later en sommigen wachten nog altijd. Met alertheid en interesse probeerden ze de vreemde politieke ontwikkelingen van de laatste jaren te volgen. Beseffen de verantwoordelijke politici wel hoe het regeerakkoord van deze federale regering de hoop bij deze mannen en vrouwen heeft doen groeien?

Drogredenen
Met kerkasiel, betogingen, hongerstakingen, kraanacties en ontelbare lokale solidariteitsacties zijn ze erin geslaagd hun probleem op de politieke en maatschappelijke agenda te houden. Vluchtelingenorganisaties, de kerk, de vakbonden en de brede geledingen van de samenleving hebben hen daarin gesteund. Bij lezingen in het noorden en het zuiden van dit land viel het me telkens op dat ook veel gewone mensen sympathie hadden voor hun zaak, al kunnen de haatboodschappen op internetfora soms een andere indruk wekken. Maar velen, onder wie ook politici, beseften dat het geen zin heeft en bovendien onmogelijk is om al die mensen die al jaren in ons land verblijven en vaak goed ingeburgerd zijn alsnog terug te sturen. Dat verklaart deels ook waarom het voor velen alsnog mogelijk was om te overleven en niet te worden uitgezet: het is een paradoxale vorm van menselijkheid die onze samenleving - van haar scholen en ziekenhuizen tot haar overheidsdiensten - eigenlijk tot eer strekt.

Alleen ontbrak het tot nog toe aan politieke moed om de gevolgen daarvan in te zien en ook aan geïntegreerde mensen zonder papieren verblijfsrecht te gunnen. Daarvoor werden drogredenen aangevoerd, genre "we kunnen niet het OCMW van de hele wereld zijn", terwijl heus niet de hele wereld naar hier wil komen en de meesten best in staat zijn voor zichzelf te zorgen. De laatste tijd werd ook de economische crisis als argument gebruikt, terwijl gunstiger economische tijden niet werden benut. De ware reden was de angst voor de kiezer en zijn vatbaarheid voor populistische boodschappen. Nu op 7 juni bleek dat de hatespeach van het VB zijn wervende kracht eigenlijk verloren heeft en ook het cynische non-beleid van Open Vld niet werd beloond, liggen de kaarten ook in het noorden van het land wellicht gunstiger dan ooit voor moedige én menselijke oplossingen. In het zuiden is dat al langer het geval.

Is het naïef te geloven dat de migratie, die natuurlijk moet worden geleid en gereguleerd, niet noodzakelijk tot maatschappelijke rampen hoeft te leiden? Natuurlijk gaat inburgering met groeipijnen en problemen gepaard, maar tegelijk heb ik ook al zo vaak kunnen vaststellen hoe het ook zorgt voor een injectie van dynamiek, ambitie en menselijke waarden als vriendelijkheid, gastvrijheid en werkkracht, zaken waar onze samenleving grote nood aan heeft. Ik wil niet al te idyllisch doen, maar als we erin slagen deze nieuwkomers die hun waarde hebben bewezen - al was het maar door hun volharding - te incorporeren, dan wordt dat op korte en lange termijn ook voor onze samenleving een win-winsituatie. Migratie verandert de samenleving en de wereld ontegensprekelijk, het is zaak daar de kans en niet alleen het probleem van in te zien.

Toch nog maar even afwachten of er deze keer wel een akkoord uit de bus komt en wat de precieze modaliteiten zijn. Ik mag de dames en heren politici aansporen tot vooruitziendheid en grootmoedigheid. Hopelijk wordt de hoop van de arme niet opnieuw beschaamd.