De G8 en de koudwatervrees over klimaat

Bruno Tobback, Kamerfractievoorzitter van sp.a, vindt dat EU en VS hun klimaatambities nu in nieuw beleid moeten omzetten.

Op de top van grote geïndustrialiseerde landen die deze week in Italië plaatsvindt, hebben de regeringsleiders een akkoord bereikt over de ambities van een mondiaal klimaatbeleid. Voor het eerst engageren zij zich gezamenlijk om de globale temperatuurstijging te beperken tot 2°C en om daarvoor ook het nodige te doen, namelijk de uitstoot van broeikasgassen halveren tegen 2050.

Het is niet voor het eerst dat er geprobeerd wordt om inzake klimaatverandering op een groot mondiaal forum afspraken te maken tussen de belangrijkste (lees: rijkste, grootste of sterkst groeiende) economieën. De nood daaraan is dan ook groot. Zolang er geen duidelijke wederzijdse engagementen worden aangegaan is niemand bereid om zich te verbinden tot inspanningen die iedereen ten goede komen op de lange termijn, maar die op korte termijn een negatief effect zouden kunnen hebben op de welvaart van het eigen land (en dus de eigen kiezers).

Cynisch
Met de klimaattop van Kopenhagen op het programma voor het einde van dit jaar is het doorbreken van die wereldwijde wederzijdse houdgreep meer dan ooit van cruciaal belang. Ondanks de positieve berichten uit L'Aquila lijkt het er niet op dat men daarin geslaagd is. Zo is er de 'nuancering' van de Chinese regeringsleider bij de concrete reductiedoelstelling, daarin onmiddellijk bijgetreden door de Indiase regering, die nog eens het principe in herinnering brengt dat de historische schuld voor het broeikaseffect bij de westerse industrielanden ligt, zodat die ook de eerste stappen moeten zetten, terwijl de onschuldige nieuwkomers een inhaalperiode krijgen waarin ze ongehinderd kunnen groeien.

Komende van landen die op een bijzonder agressieve wijze actief zijn op de wereldmarkt en die op alle mogelijke manieren de hand proberen te leggen op energiebronnen en milieuruimte, krijgen die argumenten stilaan een cynische bijklank. Dat is des te meer het geval wanneer we de stelling dat die inhaalbeweging noodzakelijk is om de achterstand en armoede in die landen weg te werken leggen naast de concrete inspanningen van de betrokken regeringen om iets te doen aan de schrijnende inkomensongelijkheid in hun landen.

Hoe dan ook wordt daarmee het nieuwe elan dat Barack Obama probeerde te creëren door een meer voluntaristische opstelling van de VS afgeremd. Maar als het de VS en de landen van de Europese Unie menens is met hun ambitie om het klimaatprobleem nu echt doortastend aan te pakken, dan is het akoord over de 2°C-doelstelling een ideale kapstok om zo'n beleid aan op te hangen.

Toekomsteconomie
Ten eerste omdat het wetenschappelijke bewijsmateriaal alsmaar meer aantoont dat we op weg zijn om die 2°C ruimschoots te overschrijden en dat allerlei effecten die van klimaatopwarming een zichzelf versterkende cyclus maken (smelten van ijskappen en dooi van de permafrost op hoge breedtegraden) nu al op gang komen. De effecten daarvan op watervoorziening, toenemende extreme weerverschijnselen, opduiken van ziektes en verlies aan biodiversiteit zijn ondertussen welbekend. Voor welvarende landen zoals de VS en de EU-lidstaten zijn die problemen in de meeste gevallen oplosbaar - weze het tegen zeer hoge kosten - voor minder welvarende landen zijn ze dat in vele gevallen niet en zullen honger en droogte leiden tot eindeloze vluchtelingenstromen. De nood aan een krachtig optreden is nooit duidelijker geweest.

Ten tweede - en vooral - omdat we met dezelfde middelen die we in de toekomst zouden moeten besteden aan het remediëren van de klimaatproblemen, vandaag investeringen kunnen doen die niet alleen bijdragen aan het vermijden van die problemen maar die ons ook nog eens een nieuwe economische boost kunnen geven.

Investeren in energie-efficiëntie, nieuwe productiemethoden en hernieuwbare energiebronnen is in één beweging een remedie tegen de crisis, een bijdrage aan het oplossen van het klimaatprobleem en een basis voor een toekomstgerichte en concurrentiële economie.
Een project zoals de Noordzeering is een mooi voorbeeld dat al deze kenmerken in zich draagt en het is dan ook niet voor niks dat we hard hebben aangedrongen om daarvoor ook van de nieuwe Vlaamse regering een duidelijk engagement te krijgen.

Landen met een hoge energieconsumptie en beperkte voorraden van grondstoffen waaruit ze die energie kunnen betrekken hebben uiteindelijk, met of zonder een mondiaal akkoord, geen andere keuze dan deze weg te bewandelen. VS en EU hebben een gezamenlijk belang om in de aanloop naar de Conferentie in Kopenhagen die engagementen ook echt hard te maken, in hun eigen belang én om een voorbeeld te stellen van wat mogelijk is.

Een voorbeeld dat - wie weet - ook anderen over hun koudwatervrees kan helpen en aansporen om hun verantwoordelijkheid te nemen. Voordat er geen koud water meer over is...