Vincent Van Quickenborne (Open Vld) is minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen.

De reactie van de vzw GALM (DM 4/7) op het opiniestuk van Stijn Meuris over de inning van auteursrechten (DM 2/7) toont aan dat er onder de artiesten geenszins eensgezindheid bestaat over de rol van Sabam en andere beheersvennootschappen. In het parlement wordt mijn wetsontwerp behandeld dat tegemoet komt aan de terechte verzuchtingen van alle betrokken partijen.

Stijn Meuris schoot in zijn stuk met scherp op Sabam en nam het op voor de nieuwe belangenvereniging Younison. Jan Hautekiet, Alex Callier, Frederik Sioen, An Pierlé, John Terra en andere leden van het Genootschap Auteurs Lichte Muziek (GALM) plaatsten vraagtekens bij de onafhankelijkheid en beweegredenen van Younison en voelen zich geroepen om Sabam te verdedigen. Rock-'n-roll!

Het meningsverschil legt een oud zeer bloot dat maar niet genezen raakt: het gebrek aan doorzichtigheid in de werking van de beheersmaatschappijen. Maar liefst 26 verenigingen houden zich daarmee bezig en allemaal claimen ze de belangen van de artiesten te verdedigen. Maar hoeveel kosten rekenen ze aan voor hun eigen werking? Kunnen de afrekeningen niet duidelijker? Betaalt de kleine artiest niet meer kosten dan de grote? Kan de uitbetaling niet sneller? Hoe worden die organisaties gecontroleerd? Het zijn zorgen die alle artiesten delen.

Sommigen verenigen zich in 'een soort vakbond' (Meuris) als 'legitieme buffer' tussen individuele leden van Sabam en de vennootschap zelf. Anderen (GALM) wijzen erop dat ze de agenda van Sabam nu al mee bepalen. Wat mij betreft, hebben ze allebei hun bestaansreden. Als beleidsmakers kunnen wij de werkelijke verwachtingen van de artiesten niet altijd even goed inschatten. De enige gesprekspartners die bij ons hun belangen komen verdedigen, zijn de beheersvennootschappen. Andere organisaties kunnen de dialoog met de beheersvennootschappen zeker verrijken. Die vennootschappen zijn en blijven onvermijdelijk hun bondgenoten, zeker in de nieuwe, digitale muziekwereld. Het is aan de artiesten zelf om uit te maken wie hen het best vertegenwoordigt, en of ze zich al dan niet willen verbinden met externe partners.

Evenwichtsoefening
De artiesten hebben nog een bondgenoot, ook al heeft die tot dusver verzuimd om een doorbraak te forceren in het dossier. De regering probeert al sinds 2003 om de werking van de vennootschappen doorzichtiger te maken en de controle te strenger. Geen enkel ontwerp heeft het tot wet geschopt.

Het wetsontwerp dat ik heb ingediend, biedt oplossingen voor problemen die al veel te lang aanslepen. In de toekomst zal iedere beheersvennootschap een analytische boekhouding moeten voorleggen die onder meer de reële kosten toont voor elke groep van artiesten. Niet meer dan normaal voor een sector die jaarlijks voor 240 miljoen euro aan inkomsten genereert. De maatschappijen zullen verplicht worden om online te melden welke bedragen per categorie geïnd zijn, wat de (on)rechtstreekse kosten zijn en welk bedrag uitbetaald is. Ook op de individuele facturen moet een minimum aan informatie komen. Het geld moet binnen de twee jaar verdeeld worden. Enkel de algemene vergadering kan nog beslissen over steun aan sociale, culturele en educatieve doelen, en niet langer een vage vzw.

Ook de controle wordt versterkt. Tot dusver bood de auteurswet maar één sanctie: de intrekking van de vergunning. Die straf werd tot nog toe amper twee keer uitgesproken. De nieuwe wet voorziet in een uitgebreid arsenaal van sancties en een controledienst met zeer nauwkeurig omschreven bevoegdheden. Let's close the back door.
Het dossier van de auteursrechten is voor ons, beleidsmakers, een moeilijke evenwichtsoefening tussen de belangen van artiesten en betalers. Geen rock-'n-roll, maar we willen de oefening wel tot een goed einde brengen. Eindelijk, zullen sommigen zeggen. Eerst zien, dan geloven, hoor ik anderen brommen. Maar we streven wel allemaal hetzelfde na: een eerlijke uitbetaling van het geld waar creatieve mensen recht op hebben, maar dat ze zelf niet kunnen innen. Op dat vlak is de eensgezindheid alleszins groot.