Bob Pleysier, voormalig directeur-generaal van Fedasil, hekelt de halfslachtige manier waarop onze regering optreedt in het asieldossier en stelt een oplossing voor.

De vete tussen de beleidsvrouwen inzake asiel wordt stilaan zielig. Voor geen van beiden heeft de waarheid nog veel rechten. Arena: "De asielaanvragen stijgen spectaculair door de flou artistique van minister Turtelboom" (DM 26/6).

Ik bekijk de maandcijfers. Eerste aanvragen voor 2009: januari 998, februari 749, maart 828, april 837, mei 799. In dat tempo stranden we voor 20O9 op tienduizend eerste asielaanvragen. Hoezo spectaculaire stijging?

En Turtelboom blijft van blauw graniet. Ook al weet ze goed dat zijzelf (of haar opvolger) een brede regularisatie zal moeten organiseren, mede door haar eigen halsstarrigheid om binnen de regering een redelijke oplossing te weigeren. Haar voorstel om mensen materiële hulp te weigeren vanaf hun derde of vierde (sic) asielaanvraag is niet erg overtuigend als je weet dat het haar eigen administratie is die die aanvragen acteert en accepteert.

Ik stop hier mijn commentaar op de ministers want mijn vorige standpunt kreeg van het kabinet-Turtelboom het verwijt dat ik de discussie herleid tot "kijvende wijven". Wie zegt het. En ook de actievoerders weten het niet goed meer: zij stoppen hun actie omdat er gezondheidsrisico's dreigen. Een poging tot oplossing dan maar.

1. Een vredesmacht
De discussie is nu hopeloos op de spits gedreven: persoonlijk (Marie versus Annemie), communautair (Waalse terre d'accueil tegenover Vlaams etnocentrisme) en partijpolitiek (het grote hart van PS-cdH tegen de spierballen van Open Vld). Ik zou daarom premier Van Rompuy durven aanraden om een neutrale instantie (een vredesmacht) te zoeken om in stilte de oplossing uit te werken.

De actoren op het terrein (Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ), Commissariaat-Generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen (CGVS), Fedasil, ngo's) hebben zonder meer de juiste mensen om een aanvaardbare oplossing uit te werken binnen twee maanden. En dat is aanvaardbaar want, hoe hard de dames ook kraaien, cijfermatig is er geen reden tot paniek.

2. Een pardon
Ik denk dat ieder wijs mens weet dat een grote regularisatie nu onafwendbaar is. De treiterige manier van minister Turtelboom om dat op haar manier te doen (op zich respectabel) is uiteraard niet van aard om het warme deel van de samenleving te bekoren. Dus moet de regering een korte maar krachtige regularisatie beweging met duidelijke criteria, beperkt in de tijd, inzetten.

3. Een vakantiekamp
Een tijdelijke uitbreiding van de opvangcapaciteit via onmiddellijk bruikbare bedden (school internaten, studenten voorzieningen, samenwerking met buurlanden?) mét een follow-upschema voor de afbouw van zodra de regularisatie op punt staat en een kordate asielpolitiek geïnstalleerd is. Een nieuw spreidings plan om voor erkende en geregulariseerde mensen lokaal deuren te openen.

4. Eén minister
Hemeltergend hoe Arena weigert om de Dienst Vreemdelingenzaken illegalen te laten controleren in de opvangcentra van Fedasil of het Rode Kruis. Of om de namen door te geven van de vijfhonderd mensen in de opvangcentra die regularisatie vroegen om medische redenen (DM 27/6). Dat is zonder meer inciviek gedrag. En de respectieve administraties hebben nu zelfs geen overlegvergadering meer.

Dus: één minister voor het hele asieldossier. Beschaafde landen als Zweden en Nederland toonden aan dat dit werkbaar is. Alleen België gelooft nog in een 'Pol Pot/Moeder Teresa'-bestuursmodel. Niet gehinderd door partijpolitieke binding pleitte ik vroeger al voor een sp.a'er vanwege hun palmares: Louis Tobback bracht de procedure onder controle en Johan Vande Lanotte bracht de opvang op het droge. In elk geval graag een minister met de carrure van die twee. Laat Van Rompuy bij voorkeur dan zoeken buiten PS, Open Vld en cdH.

5. Een opvangvisie
Nu de instanties voor de asielprocedure snel functioneren, lijkt de opvang een bottle neck. Fedasil en de asielopvang - eens een frisse wind door de overheidsadministratie waait - zitten op hun tandvlees. PS-ministers Dupont en Arena hebben wel een pretentieuze
opvangwet gemaakt maar intussen het opvang systeem laten degenereren tot een stilstaande vijver. En stilstaand water gaat stinken. Met een stabiele instroom van 12.000 asielzoekers over de jongste drie jaar zijn zij erin geslaagd een opvangtekort te creëren. Il faut le faire.

Omdat de asielcentra nu vol zitten met illegalen, erkenden, buitenlandse jongeren, 'Raad van State'-mensen, multipel-meervoudige aanvragers... worden reguliere asielzoekers nu dure hotelgasten zonder begeleiding.

En het personeel van de opvangcentra en OCMW's is intussen ook het noorden kwijt. Bij gebrek aan opvangbeleid raden zij hun mensen dan maar aan om voor de tweede, derde... tiende keer asiel aan te vragen. Baat het niet, het schaadt ook niet en het garandeert bed, bad en brood.

Verder moet er aan de zelfstandigheid van die asielzoekers worden gewerkt (de huidige opvang is hopeloos gedateerd), er moeten resettlement-programma's komen, een aantal gesloten centra moet omgebouwd tot open vertrekcentra, er moeten Europese terugkeerprogramma's komen, Belgische knowhow moet geëxporteerd naar Malta, Turkije... Er moet modellen gemaakt voor economische migratie. En, ik vergat het bijna, er moet massief geïnvesteerd in de herkomstlanden. Misschien kan De Crem eens wat positiefs doen.