De Europese Commissie is tot een conclusie gekomen die zowat alle onafhankelijke waarnemers al een hele tijd geleden hadden getrokken: de Belgische begrotingen van de regeringen-Leterme - heden ten dage Van Rompuy - zijn het papier niet waard waarop ze geschreven zijn. Zelden zal de Commissie zo'n brandhout hebben gemaakt van een begroting: "gebrek aan informatie, gebrek aan besparingen, geen zicht op de toestand bij de deelstaten, afglijdende begrotingsdoelstellingen, besparingen met een slechts eenmalig effect", de lijst houdt niet op, en de Belgische regering moet haar huiswerk dan ook overdoen.

Wat de Europese Commissie er dan nog vriendelijk genoeg niet bij zegt, is een waarheid die destijds ook iedere waarnemer zag: de uitgangspunten van de begrotingen waren volslagen onrealistisch. Een negatieve groei van 1,9 procent zal er in werkelijkheid bijvoorbeeld eentje van min 4 procent worden, wat een bijkomende inspanning van 7 miljard euro nodig maakt, en waarvoor niemand tot hiertoe ook maar één idee geopperd heeft.

Om het helemaal mooi te maken wist de vergrijzingscommissie ons eind vorige week te melden dat de kosten voor de vergrijzing die op ons afkomen een derde hoger zullen liggen dan verwacht. Er tikt met andere woorden een financiële tijdbom onder dit land en de man die verondersteld wordt dit op te lossen is de staatssecretaris Melchior Wathelet. Niet meteen een vaststelling om daarna rustig op beide oren verder te slapen.

Twee jaar lang heeft men een geblokkeerde staatshervorming ingeroepen als excuus om niets te doen, daarna de economische crisis, daarna de politieke onzekerheid rondom de deelstaatverkiezingen en de daaropvolgende coalitiegesprekken.

Het excuus voor morgen ligt ook al klaar: verschillend samengestelde regeringen die elkaars bevoegdheden aftasten, elkaar desnoods 'onder curatele' stellen, deelstaten die overigens zelf geen overschotten meer hebben om het federale niveau te hulp te komen.

Ondertussen is de stabiliteit van de regering-Van Rompuy nog een beetje verder ondermijnd, nu de liberale coalitiepartner uit iedere deelstaatregering gekieperd is. Alleen Guy Vanhengel mag in Brussel nog meespelen. De liberalen blijven federaal zitten, omdat het vervroegd uitlokken van verkiezingen daar electoraal zelfmoord zou zijn. Maar wie hoopt dat ze zich soepel en constructief zullen gedragen, kent niets van politiek. Of van mensen.

Yves Desmet
Politiek commentator