Naima Charkaoui coördineert het Minderhedenforum, de spreekbuis en belangenverdediger van de etnisch-culturele minderheden in Vlaanderen.

Het minderhedenforum heeft de kieslijsten voor het Vlaams, Brussels en Europees Parlement gescreend. Daaruit blijkt dat de diversiteit van politici groter is dan in 2004. Maar, schrijft Naima Charkaoui: 'De etnisch-culturele vertegenwoordiging blijft ondermaats.'

Met de regionale verkiezingen voor de deur hebben de meeste partijen hun raspaarden van stal gehaald. Die draven op in strategisch gekozen krantenartikels of tv- en radioprogramma's. Af en toe zit daar ook een politicus met een etnisch diverse afkomst tussen. Te vrezen valt dat hun aanwezigheid niet in verhouding staat tot hun aandeel in de bevolking. We kunnen de media niet met de vinger wijzen. Zij putten uit de kieslijsten. En zoals het er nu voorstaat, op basis van de huidige, nog onvolledige lijsten, is daar weinig kleur te bekennen.

Het Minderhedenforum maakte een eigen schatting van de personen met etnisch-culturele roots op de kieslijsten voor het Vlaams, Brussels en Europees Parlement van CD&V, Groen!, N-VA, Open Vld, sp.a en VB (andere lijsten waren nog niet beschikbaar). De schatting is gebaseerd op 'herkenbare minderheden', meer bepaald op basis van naam of visuele herkenning. Het is geen sluitende telling, maar wel een dichte benadering die ook weergeeft hoe divers de lijsten bij de kiezers overkomen. Bij de analyse moet men rekening houden met de onvolledigheid van de lijsten, al zullen de gegevens niet meer drastisch wijzigen.

Positief is dat we een significante stijging van 61 procent vaststellen tegenover de kieslijsten van 2004. Toch blijft de etnisch-culturele representativiteit van de lijsten ondermaats. Als we álle lijsten bekijken (voor het Brussels, het Vlaams én het Europees Parlement) komen slechts 74 kandidaten met etnisch-culturele roots in aanmerking voor een mandaat. Van het totale aantal plaatsen wordt amper 5 procent ingevuld door allochtone politici. Dat beeld wordt bovendien nog vertekend door de Brusselse kieslijsten, waar 9 procent van de namen etnisch divers is. Als men naar het Vlaams Parlement kijkt, zakt hun aandeel zelfs tot 4 procent. Dat is minder dan de helft van het reële aandeel van etnisch-culturele minderheden in de bevolking, geschat op 10 procent in Vlaanderen.

De kans zit er dus weer in dat de volgende Vlaamse, Brusselse en Europese parlementen geen reële afspiegeling van de maatschappij zijn. Als etnisch-culturele minderheden 10 procent van de bevolking uitmaken, zouden er in het Vlaams Parlement na 7 juni minimaal twaalf politici van diverse afkomst moeten zetelen. Nu is de samenstelling van het Vlaams Parlement op het vlak van etnisch-culturele diversiteit ondermaats: slechts twee personen of 1,6 procent met etnisch-culturele roots.

De lijsten geven hoop op een stijging, maar het is weinig waarschijnlijk dat het streefcijfer van twaalf gehaald wordt. En dan hebben we het nog niet over de regeringen gehad. Daar zijn we op Vlaams niveau snel over uitgepraat: het blijft wachten op de eerste minister met een etnisch-cultureel diverse achtergrond.

In het streven naar een samenleving waarin etnisch-culturele minderheden een evenredige en evenwaardige plaats innemen, moeten overheid en politiek het voortouw nemen. In het onderwijs werkt men beetje bij beetje aan gelijke kansen voor álle leerlingen, op de werkvloer worden diversiteitsplannen aangemoedigd. Maar terwijl de politiek op die domeinen schoorvoetend diversiteit promoot, deinst ze er schijnbaar voor terug dat zelf toe te passen. Hoog tijd dat daar verandering in komt.

Partijen moeten zichzelf opleggen om in hun lijsten de etnische diversiteit van de regio te weerspiegelen, niet het minst bij de verkiesbare plaatsen. En ook straks, bij de samenstelling van de regering en de aanstelling van kabinets- en fractiemedewerkers, moet evenredige participatie van etnisch-culturele minderheden het streefdoel zijn. Daarbij mag voor minderheden de lat niet hoger liggen dan voor andere politici. De verwachtingen van allochtone politici zijn soms onredelijk groot. Wie geen Obama is, ziet zijn kans verkeken. Daarbij vergeet men gemakshalve dat de meeste andere Vlaamse politici ook niet van dat kaliber zijn.

Los van elke inhoud dient het parlement de samenleving te weerspiegelen. Net als gender is etnisch-culturele diversiteit daar een belangrijk aspect van. Onder het motto Kies Kleurig spoort het Minderhedenforum de kiezers aan daaraan bij te dragen. Bij de kandidaten van diverse origine zitten zeker mensen die uw ideeën vertolken en die u kunnen overtuigen van hun capaciteiten. Laat niet na om het bolletje rood te kleuren naast deze man of vrouw: Kies Kleurig!

Het Minderhedenforum organiseert vanavond een debat in de Brusselse KVS over dit thema. Onder de noemer 'Wie wordt de Vlaamse Obama?' spreken politici van etnisch-culturele minderheden over hun rol in het politieke landschap.