Pieter Teirlinck vindt de criminalisering van de vredesbeweging in Straatsburg onaanvaardbaar. Hij vertegenwoordigde de Belgische vredesbeweging in Straatsburg.


Het geweld en de ravage op de verjaardagstop van de NAVO in Straatsburg afgelopen weekend was niet te overzien. Dat ondanks de aanwezigheid van veel politie en 10.000 pacifistische betogers. De vredesbeweging vermoedt kwaad opzet van de Franse oproerpolitie: 'Dit betekent dat ofwel de Franse autoriteiten totaal incompetent zijn ofwel dat dit apocalyptische schouwspel in scène werd gezet met de vredesbeweging als ongevraagde figuranten.'

Zoals verwacht is er slechts één beeld de wereld rondgegaan: dat van zware rellen en brandende gebouwen. De duizenden betogers uit tientallen verschillende landen, met een duidelijke boodschap aan de regeringsleiders, kwamen niet echt in beeld. Wat niet gezegd kan worden van diezelfde wereldleiders die in grote kameraadschappelijkheid samen over de Europabrug flaneerden onder het geraas van een aantal Franse gevechtsvliegtuigen die de Franse driekleur in de lucht tekenden.

Veel goed doordachte propaganda, maar ten koste van wat? Ten koste van de belastingbetaler, die zowat 150 miljoen dollar (112 miljoen euro) lichter gemaakt werd door de overweldigende veiligheidsmaatregelen. Maar ook ten koste van de democratische basisprincipes. In het buitenland gaat de NAVO de westerse waarden verdedigen, maar in eigen land worden ze ondertussen overboord gegooid.

Over de betoging werd al maanden onderhandeld tussen de internationale stuurgroep van de vredesbeweging en de Franse autoriteiten. Die laatste weigerden categorisch een betoging in Straatsburg-stad te laten plaatsvinden. Vreemd vinden die kleine Belgen dat, in Brussel wordt immers zowat maandelijks een grote top georganiseerd. Als er al betoogd moet worden dan mag dat plaatsvinden ver buiten de stad. Uiteindelijk werd er gekozen voor een betoging aan de Rijn, aan de Europabrug. Een route werd uitgestippeld volledig buiten de oude stad. De route loopt langs een grote industrielaan en op een eilandje langs de Rijn. Een perfecte route om door niemand gehoord te worden en zeker niets te vernielen, maar enfin toch nog een route en een betoging.

Maar ook daar staken de Franse autoriteiten een stokje voor. Het eilandje is toegankelijk via twee bruggen aan Franse kant en een aan Duitse kant. De brug waarlangs alle betogers naar het eiland wilden gaan vanuit Frankrijk werd al afgesloten in de voormiddag (om de legendarische wandeling met Obama over de Europabrug mogelijk te maken). Met een eerste confrontatie tussen de politie en de betogers als gevolg.

Wij getroostten ons de moeite om via de tweede brug naar het eilandje te trekken, een omweg van een extra uur wandelen. Eens aangekomen zagen we een tweeduizendtal betogers wachten aan het podium onder het geraas van laag overcirkelende helikopters, tot de Franse autoriteiten de brug zouden openen en alle betogers zouden arriveren. Toen dat rond één uur gebeurde, trokken honderden gemaskerde betogers verder naar de Europabrug om hun woede te koelen. Aan de andere kant van de Europabrug, in Duitsland, wachtten zowat zevenduizend Duitse betogers om de internationale betoging te vervoegen. Maar de Duitse politie liet hen niet door. Een eerste gebouw werd in brand gestoken, het oude douanegebouw aan de Europabrug. Enkele brandweerwagens stonden een paar honderd meter verder opgesteld maar kwamen vreemd genoeg niet blussen. Ook de politie greep niet in. Daarna werd er brand gesticht in een apotheek, de enige die deze arme buitenwijk van Straatsburg rijk is, en daarna volgde het Ibishotel. En nog duurde het zeer lang voor de politie tussenbeide kwam. Vreemd, want ze stond massaal te wachten aan de zijlijn.

Tegenbeweging gecriminaliseerd
Ondertussen was de betoging eindelijk vertrokken, met zeker een uur vertraging, maar was de brug aan Franse kant opnieuw afgesloten door de politie. Absurd. De vooropgestelde route kon op die manier niet afgelegd worden. De betoging met enkele tienduizenden betogers werd noordwaarts gedreven, in de richting van een buurt met veel industriële gebouwen en altijd maar smaller wordende straatjes, in de richting van de door brandweerwagens geblokkeerde straat waar het hotel aan het uitbranden was. Zoals te verwachten was, liep de betoging dood op een blokkade van de politie, terwijl de achterkant van de betoging afgesloten raakte met het rangeren van twee goederenwagons over de toegangsweg. Een absurde situatie: duizenden betogers met inbegrip van vele honderden gemaskerde en met stenen gewapende militanten werden klem gezet midden in een buurt waar de stenen voor het rapen lagen. Een uitnodiging voor geweld zeg maar. En dat liet niet lang op zich wachten. Traangas, politiecharges, stenenregens, duizenden die in paniek van links naar rechts holden met tranen in de ogen en een verdere vernieling van gebouwen. Een totaal absurd en waanzinnig schouwspel, dat er alle schijn van had georkestreerd te zijn door de Franse veiligheidsdiensten, die massaal aanwezig waren, met een viertal (!) helikopters die over de betoging cirkelden. Jaren van voorbereiding en dertigduizend veiligheidstroepen konden dat niet voorkomen? Dat betekent dat ofwel de Franse autoriteiten totaal incompetent zijn ofwel dat dit apocalyptisch schouwspel in scène werd gezet met de vredesbeweging als ongevraagde figuranten.

De Franse president Sarkozy heeft in ieder geval op korte termijn zijn slag thuis gehaald: de NAVO-tegenbeweging werd met veel succes gecriminaliseerd. Maar de bevolking in Straatsburg weet wellicht beter. Duizenden manifestanten trokken vreedzaam door de straten met kleurrijke vlaggen en accurate beschuldigingen aan het adres van onze regeringsleiders. Manifestanten van alle leeftijden, die zich bovendien veel moeite getroostten om naar Straatsburg te komen: uren onderweg, pesterige politiecontroles en ontelbare wegversperringen en blokkades.

Sommigen zullen zich na deze gewelddadige namiddag hebben laten afschrikken om in de toekomst nog te participeren aan dergelijke manifestaties, het mag bijna een wonder heten dat er in de totale chaos geen zwaargewonden of doden gevallen zijn. Maar voor vele andere betogers is het masker van die abstracte organisatie genaamd NAVO en bij uitbreiding van onze regeringleiders die de NAVO bewust richting en middelen geven, afgevallen. Niet alleen orkestreren onze regeringsleiders ongevraagde en onwettige oorlogen in het buitenland, zij beschouwen en behandelen ook de eigen kritische bevolking als criminelen. Hoelang kan onze westerse maatschappij zulke ondemocratische praktijken nog verder verdragen zonder zelf wezenlijk te veranderen en te degenereren tot totalitaire politiestaat? Het is werkelijk niet te veel gevraagd: zestig jaar NAVO is genoeg, afschaffen die handel.