Yves Desmet dient Leo De Bock van repliek. Desmet is politiek commentator van deze krant.


Yves Desmet vindt in het opiniestuk van Leo De Bock geen antwoorden op een aantal intrigerende vragen die opgeworpen werden in de Fortiscommissie. En al helemaal geen argumenten om een mediadiscussie op te starten.

Het siert Leo De Bock dat hij als gewezen woordvoerder van justititieminister Jo Vandeurzen loyaal de verdediging van zijn baas blijft voeren, al maakt hem dat niet tot de meest objectieve criticus in deze zaak. Maar loyauteit hoeft niet altijd in de weg te staan van een terechte kritiek.

De Bock heeft zelfs een paar terechte opmerkingen: een aantal collega's leken het soms inderdaad moeilijk te hebben met het verschil tussen een procureur-generaal en een rechtbankvoorzitter, of konden niet onmiddellijk het belang van artikel 1088 inschatten.

Ze focusten soms op dingen die er ten gronde niet echt toe deden, zoals het feit dat het Fortisdossier even een weekje op het kabinet van Vandeurzen lag. Toen schreef deze krant overigens een edito daarover met als titel 'Bijzaak' en dus zijn Leo De Bock en ondergetekende het alvast over één punt eens. Daar moet het echter bij blijven, vrees ik. De oud-woordvoerder verwijt het permanente overtreden van de regel dat feiten weergeven één ding is, duiding en commentaar geven een andere, en klaagt aan dat die twee zaken te veel vermengd worden.

Maar de kritiek op deze krant beperkt hij dan wel tot een commentaarstuk, waaruit logischerwijze volgt dat hij met de tientallen pagina's feitelijke berichtgeving die we al aan de commissie besteed hebben ten gronde geen probleem heeft. Met andere woorden, dat al onze feitelijke berichtgeving correct en genuanceerd was. Waarvan akte.

De Bock stoort zich aan de zin "dat het geheel van aanwijzingen langzaam maar zeker tot iets leidt wat als bewijs zou kunnen worden gekwalificeerd". Volgens hem is dat selectieve perceptie en onvoldoende onderbouwd. Ik zou me ervan af kunnen maken met de opmerking dat een mening per definitie een visie weerspiegelt, en geen feit, omdat het anders geen mening meer zou zijn, maar de oud-woordvoerder heeft ook in de feiten ongelijk. Voor het gemak wil ik het niet eens hebben over de procedure in eerste aanleg, waar manifest door één van de getuigen gelogen is over de mate van voorkennis die op de kabinetten circuleerde.

Laten we ons beperken tot de gebeurtenissen bij het hof van beroep. Daar wordt een in blakende vorm verkerende vrouwelijke rechter plots doodziek na een kletterend meningsverschil met haar collega's. Dat geeft een boeiend inzicht in de werking van onze hoogste rechtscolleges, maar is niet eens de kern van de zaak.

De kern is wat onmiddellijk daarna gebeurt, meer bepaald nadat deze situatie is uitgelekt na een telefoontje van de man van de betrokken rechter, oudgediende cabinetard en fixer van CD&V.
Er gebeuren dan twee dingen.

De advocaten van de staat, geïnstrueerd door het kabinet-Reynders, veranderen plots volledig hun strategie. Waar ze tot dan op een spoedig en snel arrest aandrongen, schuiven ze nu de zaak op de lange baan. Voor een bagatel eigenlijk, zodat het voor iedereen duidelijk wordt wat hun echte bedoeling is: de heropening van de debatten voor een nieuw samengestelde zetel.

Wat intrigerende vragen oproept, zoals: hoe wisten zij van de ruzie af? Hoe wisten ze dat het arrest in hun nadeel dreigde uit te vallen? De meest logische en plausibele uitleg is dat ze via echtgenoot De Groof via het kabinet-Leterme door het kabinet-Reynders daarvan op de hoogte zijn gesteld. Zijn daar materiële bewijzen voor? Nee, want niemand wil blijkbaar de moeite doen om die te verzamelen, zelfs niet een commissie met de bevoegdheid van een onderzoeksrechter. Maar is het de meest aannemelijke uitleg? Zonder twijfel.

Er gebeurt nog iets, de dag nadien: niet alleen de advocaten van de staat, maar ook procureur-generaal de le Court komt aankloppen bij de voorzitter van het hof van beroep met de vraag om de samenstelling van de zetel te wijzigen, volgens hem in het belang van de goede werking van de instellingen. Ook hier rijst weer de vraag hoe hij afwist van de ruzie, en of er geen andere motieven speelden. Zonder meteen de vraag te stellen of hij door de voogdijminister daarover geïnstrueerd werd: kan het dat de procureur-generaal even het onderscheid niet meer kon maken tussen de belangen van de gemeenschap die hij dient te vertegenwoordigen en de belangen van de staat als procespartij in de Fortiszaak?

Het is die simultane tangbeweging, vanuit de advocaten van de staat en vanuit het ambt van het openbaar ministerie, alleen mogelijk na een lek van iemand die het geheim van het beraad geschonden heeft, die alle vragen oproept. Die niet alleen bij de betrokken rechter Blondeel, maar ook bij zijn overste Delvoie én bij de hoogste zetelende magistraat van het land Ghislain Londers, de overtuiging hebben doen rijpen dat er een bewuste poging tot beïnvloeding is geweest. Ik deel de mening van deze drie topmagistraten, en ben er samen met hen van overtuigd dat er "zoveel aanwijzingen zijn dat ze stilaan als bewijs kunnen worden gekwalificeerd".

Meneer De Bock mag het daarmee oneens zijn, en hij heeft gelijk wanneer hij zegt dat er geen onweerlegbare juridische bewijzen zijn. Dat is niet onze fout, journalisten hebben - gelukkig maar - niet de bevoegdheden van een onderzoeksrechter. En zij die die bevoegdheid wél hebben, weigeren er om politieke redenen gebruik van te maken.

Hij mag zelfs zeggen dat zijn gewezen baas Jo Vandeurzen niet betrokken was in deze beïnvloeding, en ik ben op basis van wat we nu weten geneigd te zeggen dat de aanwijzingen naar Vandeurzen ongetwijfeld veel lichter wegen dan die naar de kabinetten van Leterme en Reynders.

Maar Leo De Bock kan in ieder geval niet beweren dat onze mening niet onderbouwd is. En aangezien hij zelf al toegaf dat onze feitelijke berichtgeving wel in orde was, blijft er van zijn kritiek weinig over. Bij partijen die in nauwe schoentjes zitten, is het een veelbeproefde tactiek: als je de discussie niet kunt winnen, verander van onderwerp. Focus op de mediaberichtgeving, in plaats van op de machinaties zelf. Maar dan heb je wel argumenten nodig. En die zijn nergens te bespeuren.