Alain Michel en Servais Pilate, ingenieurs en kernenergiespecialisten, relativeren de gevaren van nucleaire reactoren. Alain Michel werkte mee aan het vorig jaar verschenen 'Histoire du nucléaire en Belgique, 1990-2005' en was meer dan dertig jaar werknemer voor Belgonucléaire. Servais Pilate is verbonden aan het Studiecentrum voor kernenergie.

De Zweedse regering wil na drie decennia het moratorium op de bouw van nieuwe kernreactoren schrappen, zo raakte deze week bekend. Volgens de regering in Stockholm kan alleen zo de uitstoot van nieuwe broeikasgassen tegengehouden worden. Kernenergiespecialisten Alain Michel en Servais Pilate leggen uit waarom kernenergie een goed idee is.

Kernenergie is geen wondermiddel, maar is wel essentieel in het licht van het geheel van beschikbare energiebronnen. We moeten gebruikmaken van onze knowhow om nieuwe kerncentrales te bouwen.

Sinds de atoomsplitsing werd toegepast in de vorm van een enorme explosie boven Hiroshima roept kernenergie ongerustheid op. Ze maakt een irrationele emotie wakker. Om te begrijpen hoe dat komt, moet je 'De wraak van Gaia', het laatste boek van James Lovelock uit 2007, lezen. Die Britse biofysicus, die momenteel 88 jaar is, mag gerust de vader van de wetenschappelijke ecologie genoemd worden. In 1972 lanceerde hij zijn 'gaiatheorie'. Die beschouwt het systeem aarde in zijn totaliteit, met inbegrip van alle levende wezens, als een geheel dat reageert op en zich aanpast aan de omstandigheden en eventuele geweldplegingen. Hij voert aan dat we voor de instandhouding van de planeet moeten stoppen met de ontbossing, de intensieve landbouw en de ongebreidelde consumptie van fossiele brandstoffen. Zijn geschriften hebben de leden van de GIEC beïnvloed, de intergouvernementele groep van experts van de klimaatverandering die in 1988 werd opgericht.

Ook de aarde is radioactief
In zijn laatste boek spreekt Lovelock zich duidelijk uit ten voordele van kernenergie. Sinds 2000 is hij lid van de Environmentalists For Nuclear Energy (EFN), die werd opgericht door Bruno Comby. En in 2004 zei hij in de krant Le Monde: "In de discussie over kernenergie verbeelden velen zich een antinucleaire David die moedig de strijd aangaat met de Goliath van de nucleaire industrie. Dat is een fout beeld, maar de ecologische drukkingsgroepen zijn machtig. En de nucleaire industrie is aanzienlijk kleiner geworden tegenover de olie- en steenkoolbedrijven."

Een van de obstakels om kerncentrales aanvaardbaar te maken voor een groot publiek is de noodzaak om afval gedurende lange tijd op te slaan. De angst is een gevolg van de toxiciteit van dat afval, die nochtans afneemt met de tijd, wat niet het geval is bij chemisch afval. We vergeten dat onze aarde radioactief is. De langzame afname van die radioactiviteit heeft het leven zelfs de kans gegeven om zich te ontwikkelen. Ons eigen lichaam is radioactief. Zo verliest het potassium 40 in onze rug (dat ontstaan is bij de vorming van de aarde) de helft van zijn radioactiviteit in 1,3 miljard jaar.

Doeltreffende afvalbehandeling
Momenteel wordt het afval van de nucleaire reactoren niet in de natuur verspreid. Het wordt zorgvuldig gesorteerd, behandeld en verpakt. Het gevaarlijkste afval wordt opgeslagen en bewaakt, met het oog op opslag op grote diepte.

We raden Belgen aan een bezoek te brengen aan Belgoprocess in Dessel enerzijds, waar het afval behandeld en opgeslagen wordt, en aan het Studiecentrum voor Kernenergie SCK in Mol anderzijds, waar diep in de klei de HADES-laboratoria (die niets hels hebben) zijn uitgegraven. Die klei is ondoordringbaar voor water, en is perfect geschikt voor geologische opslag. Lovelock voegt toe: "Een van de voornaamste voordelen van kernenergie ten aanzien van fossiele brandstoffen is precies de doeltreffende manier waarmee je het afval kunt behandelen. Fossiele brandstoffen creëren jaarlijks een massa koolstofdioxide. Als dat zou stollen, dan zou je een berg hebben van 1,5 kilometer hoog en een omtrek van 20 kilometer. Dezelfde hoeveelheid energie ontstaan uit atoomsplitsing geeft een hoeveelheid afval die 2 miljoen keer kleiner is, een kubus namelijk met een zijde van 16 meter."

De kerncentrale van Tsjernobyl vloog in 1986 in brand door een ontploffing van een stoomturbine. De oostenwind blies vervolgens een flink deel van de radioactieve straling richting Oekraïne, Wit-Rusland en heel Europa. Sommigen geloven nog altijd dat het ongeluk tienduizenden doden eiste. Tot op heden gaat het om bijna 80 doden.

Het klopt dat het in september 2005 gepubliceerde rapport van het Tsjernobylforum stelt dat ongeveer 4.000 mensen het risico lopen om een kanker te ontwikkelen die het gevolg is van radioactieve straling. Die cijfers willen we zeker niet minimaliseren. Niettemin, merkt Lovelock op, is het belangrijk om zich de vraag te stellen wanneer die mensen zullen sterven. Een biologisch onderzoek wijst uit dat de blootstelling van de inwoners van Noord-Europa aan de radiatie van Tsjernobyl hun levensverwachting met gemiddeld één tot drie uur vermindert. Bij wijze van vergelijking: iemand die zijn hele leven rookte, ziet zijn levensverwachting met zeven jaar dalen.

Kernenergie is geen wondermiddel, maar is wel onmisbaar in het licht van het geheel van beschikbare energiebronnen. We moeten gebruik maken van de nucleaire kennis die we hebben en nieuwe kerncentrales beginnen te bouwen, vergelijkbaar met die van vandaag of nog verbeterd op basis van het wereldwijde onderzoeksprogramma Generatie IV. Het is goed dat hernieuwbare energiebronnen een surplus van propere energie leveren, maar we mogen er zeker niet op rekenen dat daardoor kernenergie overbodig wordt.

We onderschrijven het besluit van Lovelock: "Er is geen alternatief voor energie uit kernsplitsing aangezien energie uit kernfusie of andere vormen van hernieuwbare energie geen echt betrouwbare bronnen voor de lange termijn zijn." Dat komt dicht bij de conclusies van het rapport Energie 2030 dat in juni 2007 uitkwam.


Vandaag in De Gedachte in De Morgen ook nog:

'De dood van Eluana en de botsing van twee Italiës': MICHAËL ZEEMAN, in Rome wonende columnist voor de Volkskrant, zegt dat Italianen wel degelijk een wettelijke regeling over het levenstestament willen.

Pauli's Pen: 'Hoe Reynders de staat mocht pluimen'.