Bijgedachte: Kerstverhaal te Laken

Tussen kerst en nieuw werd dit jaar een nieuw politiek verhaal geboren, dat minstens bepaalde christendemocraten nog aan hun kleinkinderen zullen kunnen voortvertellen: hoe Herman Van Rompuy in de donkerste dagen van de Belgische politiek dan toch formateur werd. In dat verhaal werd er eerst 48 uur op hem ingepraat door voormalig aartsvijand Wilfried Martens en dan nog eens anderhalf uur door de koning zelf. Wie weet zelfs bij een glaasje porto, misschien wel de belangrijkste verandering die Yves Leterme in onze parlementaire monarchie aanbracht.Wij hebben onze vragen bij dat verhaal en we hebben daar een goede reden voor: Herman Van Rompuy is volgens eensluidende berichten geen ezel.

We twijfelen er niet aan dat Van Rompuy persoonlijk ambivalente gevoelens koesterde tegenover het vooruitzicht van de Zestien, nog altijd het hoogste wat er in dit land te bereiken is, maar mogelijk ook een vergiftigd geschenk. Wie de man de voorbije maanden als Kamervoorzitter bezig zag, kon trouwens niet ontkennen dat die job hem lag. Egards met enige ironie ontvangen, in de Wetstraat kunnen we dat een vorm van levenskunst noemen en Van Rompuy is zoals bekend een estheet.

Maar eigenlijk deed dat er allemaal niet veel meer toe. Ten laatste vrijdagavond moet Van Rompuy begrepen hebben dat zijn lot niet meer te vermijden was. Goed, het ACW bleef alles inzetten op Dehaene, maar in het scenario dat voorlag, paste eigenlijk maar één naam meer. Van Rompuy is te veel politicus, te veel staatsman, te veel strateeg om dat niet begrepen te hebben. Hij haalt graag aan dat hij in 1994 ook even kans maakte op de Zestien, toen Dehaene Commissievoorzitter kon worden. Het oprechte geluk toen hij hoorde dat Dehaene bleef zitten, doet niets af van het feit dat hij premier zou zijn geworden als Dehaene wel was vertrokken. Toen moest hij nooit echt kiezen, nu wel.

Als ja zeggen onontkoombaar wordt, dan doet enkel de timing er nog toe. En daar is Van Rompuy een meester in. Het is vermoedelijk zelfs niet geheel toevallig dat hij een paar dagen eerder al in de Terzake-studio's opdook om ook daar nog eens te herhalen dat hij het premierschap niet zag zitten. Het hele weekend nog zette hij die lijn door. Vanuit een gevoeligheid voor theatrale dramatiek? Misschien, maar dan toch vooral omdat hij wist dat het nodig was.

Een partij die zoals CD&V haar absolute boegbeeld aan de kant moet zetten, is immers een gevaarlijk dier. De leider moet weg, tot hij ook echt weg is. Vanaf dan wordt hij gemist. CD&V'ers die vorige week hun kopman nog uitspuwden, hoorden op kerstmarkten en familiefeesten toch weer meer sympathie dan ze zelf hadden gedacht. De held die van zijn voetstuk valt, roept mededogen op. (Dat moet Leterme echter niet op gekke ideeën brengen. Mocht hij er onverhoopt toch in slagen overeind te krabbelen, dan slaat de stemming even makkelijk weer helemaal om.)

Maar voor de man die op zijn stoel moet gaan zitten, zijn het gevaarlijke tijden. Voor je het weet, wordt hij afgeschilderd als de usurpator, de machtswellusteling, de vadermoordenaar. Yves Leterme vervangen kon ook na achttien maanden enkel met het gepaste ritueel. En zoals gezegd, Van Rompuy is geen ezel. Hij wist dat daarvoor een man nodig was die zolang hij kon nee zei en alleen de koning een ja durfde toe te fluisteren.

Liesbeth Van Impe
politiek redacteur