België is weer het land van het surrealisme: Albert promoveerde Wilfried Martens tot 'koninklijk verkenner'. De meest uitgesponnen politieke biografie uit de Belgische geschiedenis krijgt er een hoofdstuk erbij. De man die al in 1972 CVP-voorzitter werd, die na negen regeringen geleid te hebben nog altijd de langst regerende eerste minister van het land is, is zogezegd back in town. Ook al was hij sinds Zwarte Zondag, dus november 1991, politiek dood.

Intussen vond hij een nieuw leven, zelfs een nieuwe jeugd. Toen zijn auto in Laken arriveerde, zat zijn nieuwe echtgenote Miet Smet achter het stuur, zijn tweede kroost op de achterbank, net terug uit Eurodisney. Dat is aandoenlijk, en het weze hem gegund. Maar een nieuwe politieke jeugd is onwaarschijnlijker. Martens' netwerk is te oud om optimaal te zijn, zijn ideeën sporen niet meer met die van deze generatie, zijn actieradius is te beperkt voor deze tijd. Hij is bijziend, en moet toch verkennen.

Al is dat niet Martens' schuld. Hij mócht niet opdraven, hij móést komen. Omdat meer redelijke pistes - Jean-Luc Dehaene premier en/of sp.a in de regering - botsten op stille liberale ambities en frustraties. Dehaene opnieuw als premier kan (nog) niet, want electoraal te bedreigend, zeker voor de weer van ambitie kwijlende Verhofstadt. De Open Vld'ers zeggen wel een sterke regering te willen, maar blokkeren intussen redelijke oplossingen. Ze aanvaarden wel een CD&V'er die van Laken het initatief krijgt, maar die moet politiek ongevaarlijk zijn - ook al is dat de non-definitie van een leidend politicus.

En dus werd het Wilfried Martens. Voor de incrowd van de Wetstraat is dat misschien begrijpelijk (de koning zoekt als tijdelijke oplossing een CD&V'er met aplomb bij Franstalig België en onschadelijk voor Open Vld, Martens mag opdraven zodat alle vicepremiers op skiverlof kunnen), maar voor het land is dit een slecht signaal. Het brede publiek ziet dat zelfs de koning ten einde raad is. Dat sinds juni 2007 echt niets meer loopt zoals het moet. De koning vlucht niet vooruit, hij schakelt terug. Naar het verleden, naar Martens. Toen dit land nog de foute indruk gaf dat alles nog een beetje liep zoals het hoorde. Zelfs in de zogenaamde gloriedagen van Wilfried Martens was dat niet zo. En sindsdien werd het er amper beter op.

Walter Pauli
Politiek commentator