De guillotine

Marc Vervenne is niet langer rector van de KU Leuven. Na een uitgebreide bevraging waarbij alle geledingen van de universiteit waren betrokken, besliste de Inrichtende Overheid "geen gebruik te maken van de mogelijkheid tot verlenging van zijn mandaat". Dat is een eufemisme voor ontslag. De beslissing was unaniem.

De stemming toont dat de weerstand tegen Vervenne breed was. Samengevat: "Een goede mens, geen goede rector." Want ook al blijft de KU Leuven het uitstekend doen in allerlei (inter)nationale rankings, de rector zoog alle mogelijke kritiek aan. Hij heette én te hard, én te zacht. Te hard, want hij zou de universiteit te veel als een bedrijf laten runnen (al was dat met zijn voorganger Oosterlinck ook zo). Te zacht, want hij heette geen dossierman te zijn, geen beslisser (dat was met Oosterlinck even anders).

Al zit die ambiguïteit ingebakken in het rectorschap 'nieuwe stijl'. Vervenne was de eerste rector die een deel van de beslissingsmacht verschoven zag naar de voorzitter van de associatie - onder leiding van André Oosterlinck. Die tendens is er trouwens ook in Gent: de associatie als de echte bundeling van macht, de rector die stilaan een directeur wordt van de kern- of rompuniversiteit.

En, in het geval van Vervenne: zonder het recht om het eigen beleid en de eigen keuzes openlijk en publiek te kunnen verdedigen. Vroeger werd een rector om de vier jaar verkozen. Nu mag hij zich niet meer herkiesbaar stellen, maar moet hij een interne evaluatie ondergaan. Stilzwijgend, vanzelfsprekend: een rector mag zijn eigen universiteit toch niet schaden? Die evaluatie blijkt negatief en vervolgens wordt van Vervenne verwacht dat hij zich daarbij in alle stilte neerlegt. Dat is dus een scenario voor een karaktermoord.

Terwijl het alternatief eenvoudig is. Een democratische universiteit werkt met verkiezingen, vrij en geheim. Geen geneuzel 'onder professoren' in raden en commissies, waarbij het hele evaluatie met alle argumenten pro en contra strikt intern blijft, op de harde en ditmaal fatale conclusie na. Want die is extern. Dat is als een proces achter gesloten deuren, met de guillotine midden op het Ladeuzeplein.

Als de Leuvense weerstand tegen haar rector echt zo massaal is als nu wordt gesuggereerd, toont een stembus dat ook wel.

Walter Pauli
Politiek commentator