Het parket deed huiszoekingen bij leden van het neonazistische Blood and Honour. Drie mannen werden opgepakt omdat ze ervan verdacht worden het concert georganiseerd te hebben zaterdag in Diksmuide. Raf Jespers gaat de juridische mogelijkheden na om B&H-concerten uit België te weren.

Het federaal parket heeft eindelijk opgetreden tegen Blood and Honour (B&H). De organisatoren van het concert in Diksmuide werden ondervraagd en zullen vervolgd worden voor racistische inbreuken. Undercoveragenten waren geïnfiltreerd tussen de neonazi's. De oproep die antifascistische personaliteiten vorige week in deze krant publiceerden, heeft gevolg gehad. Maar het concert had wel plaats en de vraag is of de juridische middelen aanwezig zijn om niet alleen na het concert maar ook voor en tijdens tussenbeide te komen.

Uit beelden van de concerten blijkt dat er reden genoeg is om de concerten te verbieden. De overheid zegt altijd dat zij niet kan optreden tegen dit soort privéconcerten zolang de openbare orde niet verstoord is. Minister van Justitie Van Deurzen wil daarom de politie meer middelen geven en ik begrijp dat de politie gebruik zou mogen maken van de bijzondere opsporingsmethoden observatie, infiltratie en informantenwerking. Is dat de oplossing?

Zoals het optreden in Diksmuide toont, heeft de overheid met de bestaande wetten al mogelijkheden om tussenbeide te komen. Undercoveragenten doen vaststellingen, de neonazi's worden geïdentificeerd op de openbare weg en de organisatoren kunnen vervolgd worden. Zij hadden zelfs aangehouden kunnen worden door de onderzoeksrechter omdat racisme met (maximum) één jaar gevangenis gestraft kan worden, net de minimumgrens om een aanhoudingsmandaat te verlenen.

De burgemeester van de plaats waar het concert plaatsvindt, kan ook een samenscholingsverbod uitvaardigen als er op de openbare weg oproer is, of kwaadwillige samenscholing, of ernstige stoornis van de openbare rust en als daarbij een onmiddellijk gevaar dreigt voor de inwoners.

Het probleem is dat B&H de concerten geheim houdt. Maar zodra de eerste twee B&H-figuren zich in een gemeente vertonen, kan de burgemeester als hij dat als kwaadwillig aanziet en meent dat het problemen kan vormen voor zijn inwoners, een samenscholingsverbod uitvaardigen en alle ranzige nazifiguren laten oppakken.

Op haar beurt kan de politie ook op eigen houtje overgaan tot administratieve arrestaties op de openbare weg van B&H-adepten, als er 'redelijke gronden zijn dat iemand voorbereidingen treft om een misdrijf te plegen dat de openbare rust ernstig in gevaar brengt' of om 'een misdrijf te doen ophouden dat de openbare rust of openbare veiligheid ernstig in gevaar brengt'. Racisme en negationisme zijn onmiskenbaar misdrijven waaraan B&H zich schuldig maakt. De politie zou dus ook en zelfs autonoom buiten de concertzaal kunnen optreden.

Politie en parket kunnen ook - op basis van een ernstig vermoeden dat een racistisch misdrijf heeft plaatsgevonden - alle concertgangers bij het verlaten van de zaal oppakken en ondervragen. Dat zijn dan vijgen na Pasen, maar het kan leiden tot strafrechtelijke vervolging en heeft zeker een afradend effect.

Ook de minister van Binnenlandse Zaken en de provinciegouverneur kunnen tussenbeide komen als de openbare orde verstoord wordt.

Ten slotte heeft België de mogelijkheid om personen die het land in willen voor B&H-concerten aan de grenzen tegen te houden. In 1997 werd een trein met Italianen tegengehouden die naar een betoging in Amsterdam tegen de Eurotop wilden. Waarom werden er nog geen controles uitgevoerd aan de Belgisch-Duitse grens bij B&H-concerten?
De belangrijkste vraag is of de overheid nog kan optreden als het concert al bezig is en iedereen al in de privézaal zit.

Racisme is een misdrijf dat niet enkel op de openbare weg, maar ook in private ruimtes kan plaatsvinden. Uit beelden van een Duitse undercoveragent van een B&H-feestje in Bellegem en uit de vaststellingen van de undercoveragenten in Diksmuide blijkt dat het om racistische 'feestjes' gaat. Wanneer er ernstige aanwijzingen zijn dat er een misdrijf plaatsvindt, kan de onderzoeksrechter zelf ter plaatse gaan of een huiszoekingsbevel afleveren om er papieren, zaken en alle voorwerpen op te sporen die kunnen dienen tot bewijs van het racismedelict. Dat kan dus wel degelijk op het ogenblik dat het concert nog plaatsvindt.

Personen op wie bezwarende voorwerpen zijn aangetroffen, kunnen ondervraagd worden. Daarmee is het concert zelf nog niet opgedoekt tenzij er naar aanleiding van die huiszoeking zo'n amok ontstaat dat de bezoekers opgepakt kunnen worden.

Om een naziconcert in een privézaal te doen ophouden komt er - om alle juridisch dispuut te vermijden - het best een wetswijziging. Het wetsvoorstel van de CD&V'ers Terwingen en Schryvers is een goede piste. Zij willen de burgemeester de bevoegdheid geven om de samenscholing te verbieden in privézalen en de politie hiertegen laten optreden wanneer er 'redelijke gronden of vermoedens zijn' dat voorbereidingen worden getroffen om een racistisch of negationistisch misdrijf te plegen of om dit misdrijf tegen te gaan.
Het voordeel van dit wetsvoorstel is dat het mikt op zaken zoals de B&H-concerten en het de burgemeester de mogelijkheid geeft om die concerten te laten opdoeken. Terwingen en Schryvers gaan naar mijn mening wel een brug te ver als zij - zoals Van Deurzen - de politie de mogelijkheid willen geven om infiltratie of telefoontap toe te passen tegen B&H. Het valt moeilijk te verdedigen dat deze verregaande methoden, die op gespannen voet staan met de privacy en die enkel in geval van zware criminaliteit toegelaten zijn, ook op B&H worden toegepast. De maximale gevangenisstraf op racisme is één jaar zodat strafrechtelijk niet van zware criminaliteit gesproken kan worden. Bijzondere methoden toelaten in dit geval zet de poort open zodat ze straks gemeengoed worden, ook in 'kleine' criminaliteit. Dat belet niet dat neonaziconcerten vanuit politiek oogpunt wel als een zware inbreuk op de democratie aangezien moeten worden. Een andere discussie is of de straffen voor racisme niet drastisch moeten worden verhoogd.

Een andere mogelijke piste om komaf te maken met de discussie of een racistisch concert opgedoekt kan worden, vereist een aanpassing van de racismewet. Aan de wet zou toegevoegd kunnen worden dat de politie in een privézaal kan binnendringen als er een ernstig vermoeden is dat er racistische misdrijven worden gepleegd. Dergelijke bepalingen bestaan nu al inzake drugs, ontucht en speelholen.

Wat zeker vermeden moet worden, zijn de andere denkpistes die in de politiek circuleren zoals een nieuwe wet om organisaties te verbieden (Dewael) of de uitbreiding van de wet op de privémilities (Vanvelthoven). België heeft op vlak van organisatievrijheid een liberale traditie en het is best deze te behouden. Rechtbanken of de regering toelaten organisaties te verbieden houdt het gevaar in dat dat wettelijke instrument ook gebruikt wordt tegen andere organisaties die het establishment niet aanstaan. De Liga voor Mensenrechten en de Juristenkrant wees die pistes al af.

Er zijn dus mogelijkheden om B&H te counteren en eenvoudige wetswijzigingen laten toe om het optreden van die groep in België onmogelijk te maken.

Vandaag in De Gedachte in De Morgen ook nog:

Waarom Colin Powell voor Obama kiest: MAUREEN DOWD (columniste van de New York Times) sprak met de voormalige Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken.

De Grote Groene Jobmachine: BAN KI-MOON (secretaris-generaal van de Verenigde Naties) verdedigt de Groene New Deal van de VN.