dm UPDATE In de onderzoekscommissie Fraude hebben inspecteurs en voormalige controleurs van de Bijzondere Belastingsinspectie (BBI) vandaag voormalig minister van Financiën Philippe Maystadt zwaar onder vuur genomen. Ze beschuldigden hem ervan het onderzoek naar beurstaksfraude van Kredietbank begin jaren '90 eigenhandig te hebben getorpedeerd. Maystadt ontkent.

Kredietbank
De onderzoekscommissie kreeg vandaag, na verschillende zittingen met uiteenzettingen van experts, voor het eerst een concreet dossier op het bord. Het ging om het dossier van Kredietbank rond de zogenaamde forfaitaire buitenlandse belasting (FBB). Die bracht in de jaren 1980 bijna alle Belgische banken in opspraak. De FBB gaf bedrijven een vaste belastingaftrek van 15 procent op inkomsten in het buitenland. Maar er werden constructies opgezet met spookinkomsten waardoor grote klanten en bedrijven onterecht konden profiteren van het systeem.

Fraudeconstructies
Veertien banken en tientallen bedrijven zouden destijds fraudeconstructies hebben opgezet met de FBB voor in totaal 400 miljoen euro. Zo waren er transacties waarbij banken op papier soms op een dag 300 procent van hun eigen vermogen verhandelden. De transacties verliepen via Uruguay, Italië en Korea.

Klacht parket
Er verschenen vandaag vier toenmalige inspecteurs van de BBI voor de commissie. Zij omschreven de FBB's als een tot begin de jaren negentig wettelijk toegelaten techniek waarbij men grote belastingvoordelen kon opbouwen. Een van hen legde uit dat de fiscus zich dan ook eerder richtte op het sluiten van een akkoord met de bank en rechtzettingen met de belastingplichtige, dan een strafrechtelijke procedure te beginnen. Toen pas na enkele jaren bleek dat dat niet mogelijk was, en de bank bovendien valse stukken had gebruikt, diende de administratie klacht in bij het parket. Dat verklaart waarom de klacht er pas kwam in '95, terwijl de administratie al van begin jaren '90 met de zaak bezig was.

Beurstaks
Hoewel het dossier FBB los staat van het niet betalen van beurstaks op de verrichtingen, kwam die taks vandaag al snel ter sprake toen de BBI'ers het geweer van schouder veranderden. Ze spraken over de beurstaks, als de echte fraude. Al snel kwam de toenmalige minister van Financiën Philippe Maystadt ter sprake.

Instructies
"Terwijl ons onderzoek rond was en we een boete van 200 procent op tafel hadden liggen voor Kredietbank - zelf erkende de bank haar verantwoordelijkheid en wilde ze ook al een boete van 50 tot 100 procent betalen - kwam er plots een fax binnen ondertekend door Maystadt met duidelijke instructies. Twintig minuten later had de leidende ambtenaar een vergadering met Kredietbank en kreeg die bank plots een veel lagere fiscale boete van 40 procent opgelegd", aldus Paul Drumbruch, een van de voormalige leden van de BBI. De "normale" wettelijke boete bedroeg 1.000 procent.

"Wij moesten zwijgen"
De zaak leidde in '97 tot een hoorcommissie in het parlement, waarin Maystadt ontkende ooit persoonlijk te zijn tussengekomen. De ambtenaren spraken dat vandaag formeel tegen. "Wij moesten zwijgen", zei een duidelijk verbitterde Drumbach, die jaren aan het fraude-onderzoek had gewerkt. Hij had het ook over nog vijf andere 'torpedo's' die het onderzoek hadden gekelderd, zoals een brief van waarin de BBI werd bevolen zich niet meer bezig te houden met de beurstaks. Een andere torpedo was de verjaring van de dossiers rond FBB-fraude met Uruguayaanse bedrijven.

Maystadt ontkent
Verschillende parlementsleden vroegen of Philippe Maystadt kan opgeroepen worden voor de onderzoekscommissie. Voorzitter François-Xavier de Donnea ging daar niet verder op in en verwees naar het verslag van de hoorzitting destijds. Maystadt ontkent dat hij instructies zou gegeven hebben in het dossier van Kredietbank. Hij herhaalde tevens dat hij in 1997 in een hoorcommissie in het parlement ontkende ooit persoonlijk te zijn tussengekomen. En hij zei ook dat hij bereid is om onder ede te getuigen voor de huidige onderzoekscommissie. (belga/eb/sam)