De Spaanse openbare aanklager heeft vandaag beroep aangetekend tegen het onderzoek naar misdaden die zouden begaan zijn door dictator Fransisco Franco, een onderzoek dat totnogtoe ongezien was. Franco was van 1939 tot 1975 aan de macht in Spanje nadat hij de burgeroorlog had gewonnen tussen 1936 en 1939.

Rechter niet bevoegd
Baltasar Garzon, onderzoeksrechter bij het Nationaal Hof, is volgens het openbaar ministerie niet bevoegd om onderzoek te doen naar de verdwijningen van Franco's tegenstanders. Ze zouden enkel onderzocht kunnen worden door de rechtbanken in de regio's waar ze effectief gebeurden. Ook zouden de rechten van Franco's slachtoffers al gegarandeerd zijn door een wet uit 2007, die hun herinnering in ere herstelt. Het openbaar ministerie zei dat er daarom geen nood is aan een onderzoek.

Controverse
Op die manier ontstaat er opnieuw wat meer controverse over het initiatief van Garzon, die de repressie van Franco tegen zijn opponenten beschouwt als misdaden tegen de mensheid. Openbare aanklager Javier Zaragoza daarentegen beschouwt ze als gewone misdaden, die daardoor ondertussen verjaard zijn en die vallen onder de amnestieregeling die in 1977 werd uitgewerkt voor Franco's medestanders.

Duizenden slachtoffers
Garzon is de eerste die de verdwijningen van Franco's tegenstanders gaat onderzoeken, diegenen die gedood werden bij vergeldingen tijdens de burgeroorlog en zijn daarop volgende bewindsperiode. De oorlog was het gevolg van Franco's opstand tegen de wettelijk verkozen republikeinse regering. Het Franco-regime herdacht altijd haar eigen gesneuvelden, maar tienduizenden anderen liggen nog altijd in massagraven. Volgens Garzon gaat het om meer dan 100.000 slachtoffers.

Oude wonden
Families van de slachtoffers juichten het initiatief toe van Garzon, maar de Spaanse conservatieve oppositie vindt dat hij op die manier opnieuw oude wonden blootlegt. De regering van premier José Luis Rodriguez Zapatero stemde in 2007 nog een wet die de herinnering aan slachtoffers van het Franco-regime in ere moest herstellen. Daarbij werden monumenten van Franco verwijderd en werden organisaties gesteund die menselijke resten opgraven uit de massagraven. (dpa/ka)