Regering verdedigt eenmalige maatregelen begroting

De federale regering heeft bij de opmaak van de begroting voor 2009 een voluntaristische aanpak gehanteerd. Dat verklaarde staatssecretaris voor Begroting Melchior Wathelet (cdH) bij de briefing over de budgettaire oefening. De ploeg-Leterme maakt ook gebruik van verschillende eennmalige maatregelen, maar die hebben geen invloed op de begrotingen van volgend jaar, bezwoer Wathelet. Ook Kamervoorzitter Herman Van Rompuy (CD&V) vindt dat de eennmalige begrotingsoperaties door de huidige kredietcrisis te verdedigen zijn.

Economische groei van 1,2 procent
Wathelet benadrukte meermaals de moeilijke economische omstandigheden waarin de regering moest werken. De situatie heeft ook gevolgen voor de begroting van dit jaar. De begroting 2008 lijkt op een tekort af te stevenen. Wathelet had het over iets meer dan 0,2 procent van het bbp.

Zoals bekend gaat de regering bij de begroting voor volgend jaar uit van een economische groei van 1,2 procent. Dat is het cijfer dat het Planbureau in september hanteerde. De staatssecretaris gaf evenwel toe "niet blind" te zijn voor de cijfers die andere internationale instellingen naar voren schuiven. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) bijvoorbeeld had het over een groei van 0,2 procent. Wathelet merkte daarbij op dat de regering voor een voluntaristische aanpak heeft gekozen.

Uitgaven en ontvangsten
De primaire uitgaven nemen in nominale termen toe met 3,2 procent of met 0,5 procent in reële termen. Zonder de uitgaven met betrekking tot de vergrijzing en ontwikkelingssamenwerking stijgen ze met 0,6 procent nominaal en 2,1 procent reëel. De intrestlasten worden op 253,42 miljoen euro herzien. Die met betrekking tot de reddingsacties van Fortis en Dexia werden geïsoleerd en geraamd op 536 miljoen euro.

De fiscale ontvangsten zouden toenemen met 2,8 procent tot 99,472 miljard euro. De niet-fiscale ontvangsten stijgen dan weer met 1,4 miljard euro, ofwel 49,6 procent. Zo vallen de dividenden van Belgacom, De Post en de Delcrederedienst hoger uit dan verwacht.

Toekomst
Wathelet gaf toe dat de begroting verschillende 'one shot'-operaties bevat, maar benadrukte dat die absoluut geen gevolgen hebben voor de komende jaren. Hij merkte daarbij op dat de regering ervoor heeft gekozen een inspanning te leveren om een evenwicht te halen en maatregelen voor de mensen te nemen, in plaats van af te wachten en een deficit te akteren. Wathelet wilde niet kwijt of en hoeveel middelen de federale regering uit de reserves van de Nationale Bank haalde. Ook over het precieze aantal eenmalige maatregelen bleef hij vaag.

Ook Kamervoorzitter Herman Van Rompuy (CD&V) vindt dat de eenmalige begrotingsoperaties door de huidige kredietcrisis te verdedigen zijn. "Je kan geen conjuncturele, eenmalige inzinking opvangen door structurele maatregelen", zei hij. "In de huidige omstandigheden is het niet meer dan normaal dat er taboes sneuvelen", zei Van Rompuy. Volgens de gewezen begrotingsminister kost de kredietcrisis zowat 4,5 miljard euro.

Ondernemingen en sociale zekerheid
Gevraagd naar hoeveel geld naar belastingverlagingen voor ondernemingen gaat, verwees PS-vicepremier Laurette Onkelinx naar het interprofessioneel akkoord, waarover de sociale partners moeten onderhandelen. Er werd daarvoor een buffer voorzien, onder meer voor de concurrentiekracht van de bedrijven, luidt het. Er komt ook een taks op vliegtuigtickets, goed voor 132 miljoen euro. De details daarover liggen echter nog niet vast.

De begroting van de sociale zekerheid haalt volgend jaar een overschot van 568,2 miljoen euro. Dat resultaat werd bereikt onder meer door een vereenvoudiging van het systeem van jobstudenten, een verhoging met 0,5 euro van de prijs van de dienstencheques, de strijd tegen de fiscale fraude, enzovoort.

Koopkracht
Onkelinx somde nog een rist maatregelen op die de koopkracht moeten bevorderen. Zo worden de minimumpensioenen voor loontrekkenden op 1 juni met 3 procent opgetrokken en krijgen de gepensioneerden die langer dan vijftien jaar geleden met pensioen gingen, een verhoging met 2 procent. De andere gepensioneerden krijgen een verhoging met 1,5 procent. Alles samen betekenen deze maatregelen een inspanning van 122 miljoen euro. Ook de minimumpensioenen van de zelfstandigen stijgen op 1 mei met 20 euro.

Vanaf 1 juni gaan de laagste uitkeringen met 2 procent omhoog. De mensen die een Inkomensgarantie voor Ouderen krijgen een herwaardering met 0,8 procent. Voorts zullen vanaf augustus kinderen tot 5 jaar een premie krijgen van 25,50 euro en kunnen gezinnen die verwarmen met stookolie, gas of elektriciteit en die een jaarlijks netto-inkomen van 26.000 euro hebben, aanspraak maken op een forfaitaire tussenkomst van 105 euro.

"Deficit ondersteunt economie niet"
Herman Van Rompuy zei nog het niet eens te zijn met de stelling van sommigen dat een tekort op de begroting de economie een duw in de rug zou geven. "Een deficit zorgt ervoor dat mensen meer sparen omdat het publiek dit ervaart als een uitgestelde inlevering", meent hij. "Zeggen dat een deficit de economie ondersteunt, is zwaar overdreven", zegt hij.

Volgens de kamervoorzitter zijn er sinds de financiële crisis van de jaren 30 gelukkig een aantal lessen getrokken: de euro voorkomt dat landen tegen elkaar "devalueren", nu is er ook geen sprake van handelsprotectionisme en na de jaren 30 werden er maatregelen genomen, zoals de oprichting van een toezichtsorgaan voor de banken.

Toch heeft het huidige financiële systeem nog gebreken, zegt Van Rompuy. De financiële bedrijven werken door de driemaandelijkse winstcijfers op een zeer korte termijn, terwijl het net die bedrijven zijn die de politeke korte termijndenken verwijten.

Wachten op Vlaanderen
Aan de deelstaatregeringen is overigens nog een inspanning gevraagd van 800 miljoen euro. De Wathelet herhaalde daarbij dat de regering een gunstig antwoord heeft gekregen van de Waalse regering en de regering van de Franse gemeenschap, en zei te hopen binnenkort eveneens vanuit Vlaanderen eenzelfde geluid te horen. (belga/sam)