De regering-Leterme rolde, op de vooravond van de voorstelling van de begroting, weer eens vechtend over de keien van de Wetstraat. Activering van werklozen, migratie en asiel, het groeiritme van de ziekteverzekering; geen gebrek aan thema's om het hartsgrondig oneens over te zijn.

Maar fundamenteler dan die ruzies, die we onderhand gewoon zijn, is de kwestie van de begroting zelf, waarbij de regering echt met de kwadratuur van de cirkel geconfronteerd wordt.

Om de vergrijzing en de daaraan verbonden kosten te kunnen opvangen moet ze een begroting in evenwicht, en het liefst met een overschot, indienen. Alleen zo kan de schuldgraad verminderen en kan er een spaarpotje worden aangelegd.

Daarvoor zijn redelijk draconische besparingen nodig, en laat dat nu net een signaal zijn dat de regering te allen prijze wil vermijden.
Want besparingen die de burger echt in de portemonnee snijden, zullen het al wankele consumentenvertrouwen nog verder de dieperik injagen, de consumptie verminderen en de economische groei afremmen. Waardoor je een selffulfilling prophecy in gang zet die de overheid nog minder btw-inkomsten zal opleveren.

In zo'n situatie wordt het behelpen: bijvoorbeeld door een groot pakket eenmalige maatregelen in te calculeren, een praktijk die je je voorgangers nochtans altijd verweten hebt, het typevoorbeeld van wat 'goed bestuur' absoluut niet mag zijn.

Vervolgens fluit je hard in het donker: je blijft uitgaan van een economische groei van 1,2 procent, al durft geen enkele economische instantie die prognose nog te maken. Dat deed deze regering trouwens ook al met haar vorige begroting, waarin ze totaal onrealistische belastinginkomsten incalculeerde.

Ook al is een aankomende recessie met behoorlijk banenverlies de meest realistische inschatting, over de te verwachten meeruitgaven die dat met zich meebrengt, bijvoorbeeld in de werkloosheidsuitkeringen, zal Yves Leterme vandaag zedig zwijgen.
De problemen zullen opgelost worden wanneer ze zich stellen, bij de begrotingscontrole die we volgend jaar rond Pasen in volle verkiezingscampagne zullen meemaken.

Het wordt een begroting die met spuug en touwtjes aan elkaar is geplakt, die de kosten doorschuift naar de volgende generatie, maar dankzij de financiële crisis zal Leterme er nog mee weg geraken ook.

Yves Desmet
Politiek commentator